Công tác lãnh sự là một trong những hoạt động quản lý nhà nước lớn và quan trọng trong lĩnh vực đối ngoại nhằm mục đích bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; bảo hộ lãnh sự các quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, công dân, pháp nhân Việt Nam trong quan hệ với phía nước ngoài; phát triển và thúc đẩy quan hệ hợp tác chính trị, kinh tế, lao động, di cư, văn hóa, khoa học-kỹ thuật, giáo dục… giữa Việt Nam và các nước.
Công tác lãnh sự được thực hiện trên cơ sở tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, không trái với pháp luật nước sở tại, phù hợp với các điều ước hoặc thỏa thuận quốc tế đa phương hoặc song phương mà Việt Nam và nước sở tại cùng là thành viên cũng như pháp luật và thông lệ quốc tế.