Bộ trưởng Ngoại giao trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao Á-Phi

Sau đây là toàn văn bài phỏng vấn:

Phóng viên: Xin Bộ trưởng đánh giá về kết quả Hội nghị Cấp cao Á-Phi tại Gia-các-ta, Inđônêxia?

Bộ trưởng Nguyễn Dy Niên: Hội nghị Cấp cao Á-Phi đã họp tại thủ đô Giacácta, Inđônêxia từ ngày 22 đến 23/4. Tiếp đó Lễ kỷ niệm 50 năm Hội nghị Băng Đung được tổ chức ngày 24/4 tại Băng Đung. Hội nghị Cấp cao Á-Phi lần này đã thành công tốt đẹp, thể hiện tập trung ở một số điểm sau:

Thứ nhất, nếu như Hội nghị Á-Phi ở Băng Đung cách đây 50 năm có lãnh đạo của 29 nước tham dự thì tại Hội nghị này đã có gần 100 nước tham gia, trong đó có trên 50 nguyên thủ và người đứng đầu Chính phủ và đại diện của nhiều tổ chức quốc tế, kể cả Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc. Con số 1978 đại biểu, 10 tổ chức khu vực và tiểu khu vực Á-Phi, 20 nước và 11 tổ chức quốc tế là quan sát viên, cùng 1.426 phóng viên các hãng thông tấn trên thế giới đến đưa tin cho thấy các nước châu Á, châu Phi cũng như cộng đồng quốc tế hết sức coi trọng Hội nghị này. Đó cũng là thể hiện sự quan tâm và nhu cầu của các nước Á-Phi trong việc làm sống động lại tinh thần Băng Đung cũng như giá trị to lớn của 10 nguyên tắc Băng Đung. Hội nghị Băng Đung năm 1955 đã là động lực đưa đến những biến đổi to lớn trên bản đồ chính trị thế giới với sự ra đời của một loạt các quốc gia độc lập ở châu Á và châu Phi, tạo tiền đề cho sự ra đời Phong trào Không liên kết, nhóm 77 và hợp tác Nam-Nam trong vài thập kỷ qua. Ngày nay, tinh thần bất diệt của Hội nghị Băng Đung sẽ tạo nền móng để các nước đẩy mạnh hợp tác trên các lĩnh vực nhằm đối phó với những thách thức rất mới trong thế kỷ 21.

Thứ hai, Hội nghị đã thông qua Tuyên bố Cấp cao về Quan hệ Đối tác Chiến lược Á-Phi mới và Tuyên bố chung của Bộ trưởng về Chương trình Hành động cho Quan hệ Đối tác Chiến lược Á-Phi mới. Đây là 2 văn kiện rất quan trọng đưa ra những định hướng, nguyên tắc, cơ chế, lĩnh vực hợp tác xoay quanh 3 trụ cột chính trị, kinh tế và văn hóa-xã hội giữa châu Á và châu Phi. Trong bối cảnh tình hình thế giới đã có những thay đổi rất sâu sắc so với cách đây 50 năm, việc xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược mới này sẽ giúp phát huy lợi thế của từng khu vực, đưa hợp tác đi vào chiều sâu và toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, an ninh, đầu tư, thương mại..., tranh thủ được sự hợp tác và giúp đỡ của cộng đồng quốc tế phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế của mỗi nước, mỗi khu vực và đóng góp vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới chống cường quyền, bạo lực, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Ngoài ra, Hội nghị cũng đã thông qua Tuyên bố Cấp cao về Động đất, sóng thần và thảm họa thiên tai khác, trong đó khuyến khích các nước tăng cường hợp tác chia sẻ thông tin và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm.

Thứ ba, Hội nghị Cấp cao lần này đã thể chế hóa Quan hệ Đối tác Chiến lược Á-Phi bằng quyết định tổ chức Hội nghị Cấp cao Á-Phi 4 năm một lần, Hội nghị Bộ trưởng 2 năm một lần và các hội nghị Bộ trưởng chuyên ngành họp khi cần thiết. Một Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp sẽ được tổ chức trong dịp Hội nghị Cấp cao. Cơ chế hợp tác mới này chắc chắn sẽ đưa hợp tác giữa hai châu lục lên một tầm cao mới, hiệu quả hơn và thiết thực hơn thời gian tới.

Thứ tư, các hoạt động sôi nổi diễn ra ở Hội nghị gồm 7 phiên họp toàn thể, Lễ kỷ niệm 50 năm Hội nghị Băng Đung cùng nhiều cuộc gặp gỡ tiếp xúc trong và bên lề Hội nghị Cấp cao đã giúp tăng cường sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, xây dựng sự gắn bó và hợp tác giữa các nhà lãnh đạo các nước của hai châu lục, tạo tiền đề rất tốt để đưa các văn kiện của Hội nghị đi vào thực tế cuộc sống sinh động của thế giới hiện nay, đáp ứng lợi ích và nguyện vọng của tất cả các bên.

Tóm lại, tinh thần bất diệt của Hội nghị Băng Đung 50 năm về trước đã được làm sống động lại và thể chế hóa tại Hội nghị Cấp cao Á-Phi lần này, đưa sự đoàn kết và hợp tác giữa 2 châu lục lên tầm cao mới, phát huy mạnh mẽ tiềm năng to lớn của gần một nửa quả địa cầu, với tổng số dân 4,6 tỷ người và tổng GDP khoảng 9,3 nghìn tỷ đô la, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của các dân tộc Á-Phi trong tình hình mới.

Phóng viên: Xin Bộ trưởng cho biết sự đóng góp của Việt Nam vào thành công của Hội nghị Cấp cao Á-Phi lần này?

Bộ trưởng Nguyễn Dy Niên: Việt Nam là một trong số 29 nước đã tham gia Hội nghị Băng Đung năm 1955, trở thành lá cờ đầu của phong trào giải phóng dân tộc, là thành viên tích cực của Phong trào Không liên kết, của Nhóm 77. Việt Nam cũng đã đạt được những thành tựu to lớn trong công cuộc Đổi mới, đang tích cực hội nhập vào khu vực và thế giới. Vì thế, nước chủ nhà Inđônêxia cũng như bạn bè trong Hội nghị Cấp cao lần này rất hoan nghênh sự có mặt và tham gia tích cực của Việt Nam.

Chúng ta đã chủ động tham gia xây dựng và thông qua Tuyên bố Cấp cao về Quan hệ Đối tác Chiến lược Á-Phi mới và Tuyên bố chung của Bộ trưởng về Chương trình Hành động cho Quan hệ Đối tác Chiến lược Á-Phi mới , tạo nền móng cho hợp tác giữa các nước của 2 châu lục trong thời kỳ mới.

Chúng ta đã đưa ra những ý kiến, đề xuất nhằm góp phần định hướng và cụ thể hóa chương trình hợp tác giữa châu Á và châu Phi, giữa Việt Nam với các nước thuộc 2 châu lục trước những biến đổi to lớn của tình hình thế giới. Đặc biệt những kinh nghiệm của Việt Nam trong lĩnh vực xóa đói, giảm nghèo, thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ cũng như mở ra Diễn đàn Việt Nam-châu Phi và việc thực hiện mô hình hợp tác ba bên 2+1 rất hiệu quả giữa Việt Nam với một số nước châu Phi với sự hỗ trợ của các đối tác tài trợ đã được bạn bè trong Hội nghị rất quan tâm, đánh giá cao và được ghi trong bản Tuyên bố Cấp cao của Hội nghị.

Phóng viên: Xin Bộ trưởng đánh giá về ý nghĩa của Hội nghị Cấp cao Á-Phi lần này đối với Việt Nam?

Tinh thần Băng Đung và sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè ở châu Á, châu Phi và trên thế giới là một trong những nguyên nhân đưa đến thắng lợi vĩ đại của nhân dân ta trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc 30 năm qua.

Hội nghị Cấp cao Á-Phi lần này sẽ tạo cơ sở pháp lý và điều kiện thuận lợi để tăng cường hơn nữa mối quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam với các nước châu Á và châu Phi, góp phần củng cố môi trường quốc tế thuận lợi cho việc giữ vững hòa bình và phát triển đất nước ta thời gian tới.

Việc thể chế hóa từng bước hợp tác giữa 2 châu lục đã tạo cơ sở vững chắc để chúng ta tiếp tục mở rộng hợp tác với các đối tác Á-Phi, triển khai thực hiện tốt Chương trình hợp tác giữa Việt nam với Châu Phi trong thế kỷ 21, mang lại hiệu quả thiết thực cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cũng như quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

Bên lề Hội nghị Cấp cao, Chủ tịch Trần Đức Lương đã có nhiều cuộc tiếp xúc song phương với Tổng thống các nước Inđônêxia, Angiêri, Nam Phi, Pakixtan, Phó Tổng thống Iran, Thủ tướng các nước Tuynidi, Môdămbích, Ấn Độ, Chủ tịch Quốc hội CHDCND Triều Tiên và Tổng thư ký Liên Hợp Quốc. Bộ trưởng Ngoại giao ta cũng đã có nhiều cuộc gặp gỡ với các đồng nghiệp ở châu Á và châu Phi.

Các cuộc tiếp xúc song phương này nhằm trao đổi các biện pháp cụ thể thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với các nước ở châu Á và châu Phi, vận động bạn sớm kết thúc đàm phán song phương về việc ta gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), ủng hộ ta ứng cử vào ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2008-2009. Những hoạt động trên góp phần đưa quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả thiết thực cho sự nghiệp phát triển kinh tế thời gian tới./.