Kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ, Thủ tướng Phan Văn Khải và Ðoàn đại biểu cấp cao Chính phủ ta tiếp tục chuyến thăm chính thức Canada. Ðây cũng là chuyến thăm lịch sử của Ðoàn cấp cao Chính phủ ta tới Canada.
Thủ tướng Phan Văn Khải đến thăm Canada lần này là lần thứ hai, nhưng là lần đầu trên cương vị người đứng đầu Chính phủ. Ðây cũng là lần đầu lãnh đạo cao nhất của Chính phủ ta thăm chính thức Canada sau hơn 30 năm kể từ khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Trên nhiều đường phố của thủ đô Ottawa, cờ đỏ sao vàng và cờ Canada tung bay trong sắc hoa rực rỡ và ánh nắng ấm áp của những ngày hè ngắn ngủi ở đất nước Canada thanh bình. Một Việt kiều ở Canada tâm sự: Từ khi sang định cư ở Canada, đây là lần đầu chúng tôi có được niềm tự hào về đất nước và dân tộc. Chúng tôi thật sự xúc động được đón tiếp Thủ tướng và đoàn, nhất là qua các phương tiện thông tin đại chúng được biết Ðoàn đại biểu Chính phủ ta vừa có được kết quả tốt đẹp trong chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ.
Sau những ngày hoạt động khẩn trương, căng thẳng tại Hoa Kỳ, Thủ tướng và đoàn có một ngày chủ nhật thư giãn. Những ngày mùa hè, Canada thật sự sôi động. Trên các đường phố của Ottawa khung cảnh thoáng đãng và xanh rợp bóng cây. Thành phố Quebec có lịch sử gần 400 năm, mang đậm dáng vẻ của một thành phố châu Âu cổ kính. Khu phố cổ của TP Quebec đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới năm 1985. Những ngày này, trên các đường phố cổ kính của TP Quebec tập trung khá đông du khách, nhất là du khách đến từ châu Âu. Với nhiều viện bảo tàng lớn nhỏ, Ottawa được mệnh danh là "kinh đô của bảo tàng". Thủ tướng Phan Văn Khải đã dành thời gian đi thăm Bảo tàng Văn minh của Canada. Với sự bài trí hiện đại, không thiên về sự kiện mà dành nhiều diện tích trưng bày các hiện vật và mô phỏng cảnh sinh hoạt hằng ngày của người dân, bảo tàng đã tái hiện sinh động sự phát triển của đất nước Canada qua các thời kỳ lịch sử. Có thể nói, Chính phủ, nhân dân và Thủ tướng Canada, Paul Martin đã dành cho Thủ tướng Phan Văn Khải và Ðoàn đại biểu cấp cao Chính phủ ta sự đón tiếp nồng nhiệt, chu đáo và trọng thị, với nghi thức đón tiếp cao nhất dành cho người đứng đầu Chính phủ. Trong các cuộc hội đàm và tiếp xúc Thủ tướng Paul Martin, lãnh đạo Thượng viện và Hạ viện, các bộ, ngành, địa phương của Canada, Thủ tướng Phan Văn Khải và các thành viên trong đoàn đã trao đổi ý kiến về nhiều vấn đề rộng lớn trong quan hệ hai nước và các vấn đề quốc tế và khu vực mà hai bên cùng quan tâm. Hai bên đã đạt được sự nhất trí đối với nhiều vấn đề quan trọng. Canada đồng ý kéo dài chế độ ưu đãi thuế quan GSP cho Việt Nam đến năm 2014, và đã xóa bỏ hạn ngạch dệt-may cho Việt Nam từ đầu năm 2005. Canada cũng thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ Việt Nam gia nhập WTO bằng việc kết thúc đàm phán song phương về việc Việt Nam gia nhập WTO, tiếp tục giúp Việt Nam phát triển nguồn nhân lực, tăng viện trợ ODA giúp Việt Nam từ 24 triệu USD năm 2004 lên 26 triệu USD năm 2005. Canada cũng ủng hộ mạnh mẽ việc Việt Nam đăng cai Hội nghị APEC 2006. Thủ tướng Paul Martin bày tỏ mong muốn được đi thăm chính thức Việt Nam và tham dự Hội nghị APEC 2006 tại Hà Nội.
Mặc dù còn có những khác biệt nhưng thông qua hội đàm, hai Thủ tướng vui mừng nhận thấy sự phát triển liên tục của quan hệ giữa Việt Nam và Canada trong hơn ba thập kỷ qua. Hai nhà lãnh đạo cũng đã khẳng định cam kết tăng cường hợp tác song phương trong khuôn khổ đối tác toàn diện, ổn định và lâu dài, bày tỏ ủng hộ tăng cường các quan hệ Chính phủ, thương mại và tổ chức quần chúng trong giai đoạn mới.
Cộng đồng người Việt Nam ở Canada có khoảng 250.000 người. Canada không yêu cầu từ bỏ quốc tịch gốc, vì vậy mặc dù đã đăng ký quốc tịch Canada, nhưng phần lớn bà con đều giữ quốc tịch Việt Nam. Người Việt ở Canada có tiềm năng tri thức khá lớn, nhiều người có trình độ khoa học cao đang làm việc, giảng dạy tại một số trường đại học lớn như: Laval, Quebec, Montreal, Waterloo, Toronto, British Colombia... Nhiều trí thức làm việc trong các lĩnh vực mũi nhọn như: viễn thông, tin học, điện tử, môi trường, sinh học... Trong các cuộc Thủ tướng và đoàn tiếp xúc bà con Việt kiều, ở tất cả các nơi từ Ottawa, Quebec đến Toronto, đồng bào đều có nhiệt tâm hướng về đất nước, đều cảm thấy tự tin và tự hào về nguồn gốc của mình. Trên khu đồi Quốc hội, nơi có rất nhiều tượng các danh nhân thế giới, Cộng đồng người Việt ở Quebec từ ý tưởng và sự năng động của giáo sư Nguyễn Trọng Ðịnh đã quyên góp tiền của xây dựng tượng Nguyễn Trãi, danh nhân văn hóa của Việt Nam, coi đây là sự đóng góp thiết thực nhằm quảng bá hình ảnh của đất nước trên thế giới, và cũng là nơi tập hợp các thế hệ con cháu của người Việt Nam không chỉ ở Quebec mà ở cả Canada, để họ có dịp tưởng nhớ cội nguồn. Mặc dù thời gian ở Quebec không dài, lại có nhiều hoạt động, nhưng Thủ tướng đã tranh thủ đến dâng hoa dưới tượng Nguyễn Trãi. Chúng tôi đặc biệt xúc động chứng kiến cuộc đối thoại thẳng thắn, cởi mở giữa Thủ tướng Phan Văn Khải, Phó Thủ tướng Vũ Khoan với đại diện Việt kiều ở TP Quebec, trong đó có rất nhiều giáo sư đang giảng dạy, nhiều nghiên cứu sinh thạc sĩ, tiến sĩ tại các truờng đại học của tiểu bang Quebec. Mặc dù Phó Thủ tướng Vũ Khoan đề nghị bà con nêu câu hỏi thẳng thắn, kể cả những vấn đề được coi là "nhạy cảm", nhưng tất cả những ý kiến cần giải đáp, những vấn đề trao đổi "gai góc", đều trên tinh thần xây dựng. Nhiều người bày tỏ mong muốn được Chính phủ tạo điều kiện về nước để bằng khả năng của mình đầu tư, giúp đỡ trẻ em nhiễm chất độc da cam, mồ côi, và đồng bào vùng sâu, vùng xa. Nhiều người mong muốn được về nước sinh sống khi tuổi già. Thủ tướng Phan Văn Khải và Phó Thủ tướng Vũ Khoan đã trao đổi ý kiến thẳng thắn, đáp ứng các vấn đề bà con nêu ra, gây ấn tượng mạnh trong cộng đồng người Việt ở đây.
Canada là một đất nước rộng lớn, đa dạng về thiên nhiên và văn hóa, một quốc gia phát triển hàng đầu thế giới về kinh tế và xã hội, quan hệ kinh tế thương mại hai nước không ngừng nâng cao. Kim ngạch buôn bán hai chiều giữa hai nước năm 2004 đạt 429,7 triệu USD, tăng 42,5% so năm 2003. Canada hiện có 46 dự án đầu tư ở nước ta với tổng vốn đăng ký gần 232 triệu USD. Thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác kinh tế thương mại, đầu tư và chuyển giao công nghệ là mục tiêu quan trọng của chúng ta trong chuyến đi này. Chính vì vậy, Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Canada tại TP Toronto, thành phố lớn nhất Canada, trung tâm thương mại, tài chính, công nghiệp hàng đầu của Canada, được tổ chức với quy mô lớn, thu hút khá đông các doanh nghiệp có mặt tại đây. Tại diễn đàn này, nhiều doanh nhân, doanh nghiệp hai nước đã tìm được cho mình đối tác làm ăn mới. Ðặc biệt đã có ba hợp đồng kinh tế được ký kết với số tiền là 57 triệu USD.
Chuyến thăm chính thức Canada của Thủ tướng Phan Văn Khải và Ðoàn đại biểu cấp cao Chính phủ ta đã kết thúc tốt đẹp. Rời đất nước Canada thanh bình và mến khách, trong mỗi chúng tôi đều cảm nhận được một tương lai tốt đẹp hơn trong quan hệ hai nước trong thời gian tới.