Trải dài 1.450km, Hành lang Kinh tế Đông-Tây (EWEC) là tuyến đường bộ đầu tiên nối Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, chạy qua 13 tỉnh của bốn nước Tiểu vùng Mê Công mở rộng (GMS), gồm Việt Nam, Lào Thái Lan và Mianma.
Trên lãnh thổ Việt Nam, cảng Tiên Sa (Đà Nẵng) được xác định là cửa ngõ phía Đông, trong khi cảng Mawlamyine ở bang Mon của Mianma là đích đến đồng thời là điểm xuất phát ngược lại.
Mục tiêu của EWEC là khai thác tiềm năng, lợi thế cho sự phát triển chung của tiểu vùng, đẩy nhanh xóa đói, giảm nghèo, giảm chênh lệch về phát triển so với các vùng khác trong GMS.
Hành lang Kinh tế Đông-Tây nằm trong liên vùng nghèo, cơ sở hạ tầng yếu kém, nhưng lại giàu tiềm năng. Chạy dọc EWEC là khu vực đa sắc tộc, có văn hóa đa dạng, nhiều danh lam thắng cảnh, di tích nổi tiếng được quốc tế công nhận, đông thời có sức hấp dẫn về môi trường xã hội, văn hóa và du lịch.
Lợi thế của Việt Nam
Hành lang kinh tế Đông-Tây có ý nghĩa nhiều mặt, vừa giúp phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo trong khu vực miền Trung, vừa củng cố quan hệ hợp tác với Lào, Campuchia, Thái Lan, Mianma và tăng cường liên kết kinh tế trong Tiểu vùng Mê Công.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Vũ Dũng, với sự hình thành của EWEC, các nước như Lào và Thái Lan có thể tận dụng cảng nước sâu của Việt Nam và đây cũng chính là con đường cho Việt Nam mở rộng đầu tư sang ba nước phía Tây hành lang.
Với vai trò cửa ngõ thông ra biển đối với tiểu vùng, Việt Nam là đầu ra cũng như đầu vào quan trọng cho hàng hóa của Thái Lan, Lào, Mianma và các nước lân cận như Trung Quốc, Campuchia.
Theo đánh giá của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Đà Nẵng sẽ là trung tâm kinh tế của khu vực, một điểm trung chuyển hàng hóa hết sức quan trọng trên tuyến hành lang phục vụ cho xuất nhập khẩu không chỉ cho miền Trung và một phần của Lào như hiện nay, mà sẽ cho cả vùng Đông Bắc Thái Lan, Mianma và có thể mở rộng đến Vân Nam (Trung Quốc).
"Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong tuyến hành lang kinh tế Đông-Tây và cảng Đà Nẵng đang được phát triển để làm cửa ngõ phía Đông của hành lang", Giám đốc ADB tại Việt Nam Aumi Konishi nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn TTXVN nhân Tuần lễ EWEC 2007 sẽ được tổ chức tại Đà Nẵng từ 27/8 đến 1/9.
Bên cạnh đó, khu vực miền Trung có lợi thế phát triển du lịch với ba di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận là Cố đô Huế, Hội An và Mỹ Sơn ở Quảng Nam, cũng như nhiều địa điểm du lịch, di tích lịch sử rải rác tại các địa phương lân cận. Ông Konishi nhận xét "những triển vọng phát triển về du lịch tại khu vực miền Trung được cải thiện đáng kể cùng với sự phát triển của EWEC".
Hỗ trợ của đối tác nước ngoài
Trong giai đoạn đầu phát triển của EWEC, hai đối tác chính đầu tư vào khu vực này là ADB và Nhật Bản. Với sự hỗ trợ tài chính kỹ thuật của hai đối tác này, các hạng mục lớn trên tuyến hành lang là hầm đường bộ xuyên Đèo Hải Vân và cầu hữu nghị 2 nối Savannkhet của Lào với Mukdahan của Thái Lan đã hoàn thành, góp phần mang lại nhiều thay đổi kinh tế-xã hội cho khu vực.
Trong thời gian tới, ADB sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam nhằm phát huy tối đa lợi thế từ EWEC thông qua Diễn đàn doanh nghiệp Tiểu vùng Mê Công mở rộng (GMS BF), nơi giải quyết những vấn đề và trở ngại đối với việc phát triển EWEC.
"ADB mong muốn tiếp tục hỗ trợ phát triển Đà Nẵng, bao gồm cả khu vực tư nhân của thành phố", ông Konishi nói.
Bên cạnh đó, Đại diện Ngân hàng Hợp tác Nhật Bản (JBIC) tại Hà Nội Yoshifumi Omura khẳng định "JBIC tiếp tục hỗ trợ Việt Nam về hạ tầng kinh tế nhằm tạo môi trường đầu tư tốt hơn cho khu vực tư nhân, kể cả khu vực đầu tư nước ngoài, tham gia vào phát triển kinh tế".
Theo ông Yoshifumi Omura, vai trò của EWEC trong phát triển kinh tế và xóa đói nghèo ở Việt Nam là rõ ràng. Tuyến hành lang này còn góp phần tạo thuận lợi cho quá trình công nghiệp hóa-hiện đại hóa của đất nước, tăng cường thương mại qua biên giới và khai thác đầy đủ tiềm năng tài nguyên thiên nhiên và phát triển du lịch/.