(VGP-19/6/2012) – Tính đến tháng 5/2012, cả nước có 56 địa phương tham gia ký kết 340 thỏa thuận hữu nghị hợp tác với hơn 200 đối tác cấp địa phương của 30 quốc gia trên thế giới (11 nước châu Á, 14 nước châu Âu, 2 nước châu Mỹ, 2 nước châu Phi và 1 nước châu Úc).
Đó là kết quả được báo cáo tại hội nghị tổng kết quan hệ hợp tác quốc tế cấp địa phương trong thời gian qua, do Bộ Ngoại giao phối hợp với UBND TP Hồ Chí Minh tổ chức ngày 18/6.
Báo cáo tại hội nghị của Bộ Ngoại giao cho biết quan hệ hợp tác quốc tế cấp địa phương những năm qua rất sinh động và đa dạng. Các hoạt động hợp tác diễn ra ở hầu khắp các địa phương và ở nhiều cấp độ khác nhau như hợp tác liên tỉnh theo thỏa thuận của Chính phủ, giữa cấp tỉnh với tỉnh, giữa tỉnh với cấp thấp hơn và hợp tác theo các lĩnh vực và dự án...
Trong đó, khoảng 20% các thỏa thuận là dưới hình thức hợp tác liên tỉnh và hợp tác đa đối tác theo các thỏa thuận của Chính phủ như “Dự án Hành lang Đông Tây”, chương trình “Hai hành lang, một vành đai kinh tế”, hợp tác Tiểu vùng Mê Kông mở rộng… và 80% là các thỏa thuận hợp tác song phương cấp tỉnh, thành phố với nhau.
Hơn 90% các quan hệ này được triển khai trên cơ sở giao lưu định kỳ (hàng năm, hai năm, ba năm) và thông qua các cơ chế như họp Ủy ban hỗn hợp liên tỉnh; Ủy ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật; Hội nghị hợp tác phát triển các tỉnh biên giới; Ủy ban liên hợp phân giới cắm mốc (Trung Quốc, Lào, Campuchia)… và khoảng 10% còn lại là các loại hình hợp tác theo dự án hoặc trên một số lĩnh vực cụ thể.
Tuy nhiên, tại hội nghị, nhiều đại biểu cho rằng vẫn còn nhiều quan hệ hợp tác mới chỉ dừng ở việc ký kết thỏa thuận khung mà thiếu các kế hoạch, chương trình hoạt động cụ thể. Nhiều địa phương còn lúng túng trong việc xác định mục tiêu, lĩnh vực hợp tác. Việc đôn đốc, hướng dẫn của các Bộ, ngành Trung ương về nội dung hợp tác, cách thức tiếp cận và lựa chọn đối tác, quy trình thiết lập và phát triển quan hệ… chưa được tiến hành bài bản, thường xuyên.
Vì vậy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hồ Xuân Sơn cho rằng trong thời gian tới, việc phát triển quan hệ hợp tác quốc tế cấp địa phương cần có sự đổi mới tư duy theo hướng chuyển dần từ hợp tác “hữu nghị” sang hợp tác thực chất, cùng có lợi, tích cực đưa các mối quan hệ đã thiết lập đi vào chiều sâu.
Các đại biểu thống nhất cho rằng trong thời gian tới các địa phương cần thống nhất nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của hợp tác quốc tế cấp địa phương trong triển khai đường lối đối ngoại “chủ động, tích cực hội nhập quốc tế” và thực hiện “ngoại giao toàn diện”. Chú trọng đưa nội dung hợp tác cấp địa phương vào khuôn khổ các đề án, chương trình quốc gia về hợp tác quốc tế giữa nước ta với các nước và tổ chức khu vực; gắn hoạt động hợp tác cụ thể cấp địa phương với các chương trình hoạt động song phương và đa phương mà Việt Nam tham gia.
Gắn kết hài hòa giữa lợi ích an ninh, chính trị với kinh tế, tích cực đưa các mối quan hệ đã thiết lập đi vào chiều sâu; chú trọng lợi ích tương hỗ về kinh tế - thương mại; chủ động tìm kiếm, mở rộng các quan hệ mới theo hướng bám sát vào tiềm năng thế mạnh của địa phương để định ra những trọng tâm ưu tiên thúc đẩy hợp tác.
Đồng thời, xây dựng và hoàn thiện cơ chế phối hợp, liên kết giữa các đơn vị trong Bộ Ngoại giao với các cơ quan ngoại vụ địa phương và các cơ quan khác có liên quan đến quan hệ hợp tác quốc tế địa phương.