Trước hết, cùng các Quý vị đồng nghiệp ASEAN, tôi nhiệt liệt chào mừng Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, Thủ tướng Nhật Bản Sin-zô A-bê và Tổng thống Hàn Quốc Pắc Cưn Hê tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 lần thứ 16.
Tôi xin chia sẻ với những đánh giá của Quý vị đồng nghiệp về sự phát triển và những thành tựu tích cực của hợp tác ASEAN+3 trong thời gian qua, đặc biệt thông qua thực hiện Kế hoạch Công tác ASEAN+3. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, kim ngạch thương mại giữa ASEAN và các nước +3 năm 2012 vẫn tăng 5%, đạt 712 tỷ USD. Tỷ trọng thương mại của 3 nước Đông Bắc Á chiếm 28,8% kim ngạch thương mại của ASEAN và đầu tư trực tiếp vào ASEAN cũng tăng 6,6% đạt 46,7 tỷ USD, chiếm 43,6% tổng đầu tư nước ngoài vào ASEAN. Hợp tác kinh tế vĩ mô cũng được củng cố và thúc đẩy thông qua mở rộng quy mô Sáng kiến Chiềng Mai, Sáng kiến Thị trường Trái phiếu Châu Á…
Những kết quả trên khẳng định vai trò quan trọng của hợp tác ASEAN+3 là một trong những cơ chế khu vực năng động và hiệu quả nhất, tạo động lực thúc đẩy hợp tác và liên kết Đông Á, góp phần xử lý hiệu quả nhiều thách thức, vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng. Nhân đây, chúng tôi đánh giá cao cam kết của các nước +3 tiếp tục hợp tác hiệu quả với ASEAN, hỗ trợ ASEAN thực hiện các mục tiêu trọng tâm về xây dựng cộng đồng, triển khai liên kết và kết nối, cũng như ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN ở khu vực.
Việc định hình cấu trúc khu vực đang mang tới cả những cơ hội và thách thức mới cho các nước. Trong bối cảnh đó, chúng ta cần phát huy các nguyên tắc cơ bản và triển khai cụ thể các định hướng hợp tác lớn được nêu trong Tuyên bố Cấp cao kỷ niệm 15 năm hợp tác ASEAN+3, nhằm đưa hợp tác ASEAN +3 đi vào chiều sâu và thực chất hơn, đặt nền tảng vật chất cho cộng đồng ở Đông Á trong tương lai. Theo đó, tôi xin chia sẻ một số trọng tâm hợp tác như sau:
(i) Chúng ta cần tập trung củng cố hợp tác toàn diện và hiệu quả trên cơ sở các kế hoạch và chương trình hành động đã có. Theo đó, tôi nhất trí thông qua và tập trung nguồn lực để triển khai Kế hoạch Công tác Hợp tác ASEAN+3 sửa đổi cho giai đoạn 2013-2017. Tôi cũng hoan nghênh và ủng hộ quyết định đóng góp bổ sung cho Quỹ Hợp tác ASEAN+3 để hỗ trợ triển khai hiệu quả hơn các dự án hợp tác. Đồng thời, cần sớm hoàn tất báo cáo rà soát các khuyến nghị của Nhóm Tầm nhìn Đông Á II và xây dựng kế hoạch triển khai nhằm làm sâu sắc hơn nữa hợp tác khu vực.
(ii) Chúng ta cần đẩy mạnh quá trình liên kết kinh tế, thuận lợi hóa thương mại và đầu tư, tạo cơ sở thiết lập FTA khu vực Đông Á trong tương lai. Theo đó, cần đẩy mạnh đàm phán Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) theo đúng lộ trình vào năm 2015. Đi đôi với quá trình này, cần phát huy hơn nữa vai trò hiệu quả và sự gắn kết của các FTA+1 giữa ASEAN với Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng như các sáng kiến FTA khác trong khu vực; tăng cường hợp tác phát triển và kết nối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), gia tăng quảng bá và khuyến khích doanh nghiệp tận dụng các cơ hội và thuận lợi mà các FTA đem lại.
(iii) Các nước tiếp tục tăng cường hợp tác ổn định tài chính vĩ mô thông qua triển khai hiệu quả Thỏa thuận Đa phương hóa Sáng kiến Chiềng Mai, thực hiện toàn diện Kế hoạch Công tác triển khai Lộ trình mở rộng Sáng kiến Thị trường Trái phiếu Châu Á, và Quỹ Đầu tư Bảo đảm Tín dụng; đẩy mạnh phối hợp xây dựng các chính sách tài chính và tiền tệ trong khu vực, tạo hiệu quả chính sách có lợi cho tất cả các nước trong các lĩnh vực này.
(iv) Tăng cường hơn nữa hợp tác kết nối trong khuôn khổ ASEAN+3, đặc biệt về cơ sở hạ tầng, giao thông, giao lưu nhân dân, học thuật và thu hẹp khoảng cách phát triển, thông qua triển khai hiệu quả và toàn diện Tuyên bố về Quan hệ Đối tác ASEAN+3 về Kết nối, và Kế hoạch Tổng thể về Kết nối ASEAN, tạo cơ sở cho mở rộng liên kết và kết nối ở khu vực Đông Á.
(v) Cùng nhau đẩy mạnh hợp tác ứng phó với các vấn đề toàn cầu như an ninh năng lượng và lương thực, phòng chống dịch bệnh, quản lý thiên tai, biến đổi khí hậu,… quản lý các nguồn tài nguyên nước cũng như thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực khác như giao lưu nhân dân, văn hóa, giáo dục, du lịch… nhằm nâng cao sự hiểu biết và lòng tin của người dân về hợp tác ASEAN+3. Theo đó, cần phát huy hơn nữa vai trò và sự phối hợp của ba trung tâm ASEAN-Trung Quốc, ASEAN-Hàn Quốc và ASEAN-Nhật Bản nhằm hỗ trợ hiệu quả hơn cho các nỗ lực trên, và sớm hoàn tất việc ký kết thỏa thuận về hợp tác du lịch ASEAN+3.
(vi) Chúng ta cần đẩy mạnh hợp tác an ninh-chính trị nhằm tăng cường hiểu biết và tin cậy, bảo đảm hòa bình, an ninh và phát triển ở khu vực, trong đó có an ninh, an toàn hàng hải; cùng nhau ứng phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, chống tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố, cướp biển…, đồng thời chung tay xây dựng các chuẩn mực ứng xử và giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, Công ước Luật Biển 1982, vì hòa bình, ổn định và phát triển chung ở khu vực…