Nhân dịp kỷ niệm 45 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào (5-9-1962 - 5-9-2007), Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch Phân ban Việt Nam -Lào đã trả lời phỏng vấn báo Nhân Dân.
Ngày 5-9, hai nước Việt Nam và Lào long trọng kỷ niệm 45 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (5-9-1962 - 5-9-2007), xin Phó Thủ tướng đánh giá quan hệ hợp tác Việt Nam-Lào trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa trong thời gian qua.
- Việt Nam và Lào là hai nước láng giềng, có mối quan hệ hữu nghị truyền thống gắn bó từ lâu đời. Mối quan hệ truyền thống đó đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hản đặt nền móng và được các vị lãnh đạo và các thế hệ tiền bối của hai nước dày công vun đắp. Mối quan hệ đó đã thực sự trở thành tài sản vô giá của cả hai dân tộc trên con đường phát triển đất nước phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc. Ngày nay, mối quan hệ đặc biệt đó của hai nước, hai dân tộc đã được đẩy mạnh và phát triển toàn diện, sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng, kinh tế, văn hóa.
Về quan hệ chính trị, hai nước có chung mục tiêu là kiên trì phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm xây dựng đất nước dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh. Chính mục tiêu cao cả đó đã gắn kết hai nước và hai dân tộc Việt Nam và Lào với nhau. Quan hệ giữa Ðảng, Chính phủ, Quốc hội, các Bộ, ngành và địa phương và các đoàn thể hai bên đều được quan tâm xây dựng và củng cố thông qua việc thiết lập các kênh hợp tác thường kỳ.
Hợp tác kinh tế Việt-Lào ngày càng phát triển khởi sắc, đi vào chiều sâu và có hiệu quả cao, đáp ứng lợi ích của cả hai bên. Thương mại hai chiều trong những năm gần đây tăng bình quân 26% mỗi năm, đạt mức gần 300 triệu USD năm 2006. Hai bên đang nỗ lực phấn đấu để đạt mức kim ngạch hai chiều 1 tỷ USD vào năm 2010 và 2 tỷ USD vào năm 2015. Cùng với tăng trưởng thương mại là sự tiến bộ vượt bậc của hợp tác đầu tư. Cho đến nay đã có 76 dự án của các doanh nghiệp Việt Nam được cấp phép đầu tư trực tiếp tại Lào với số vốn đăng ký hơn 550 triệu USD và Việt Nam là một trong những nước đầu tư lớn nhất ở Lào.
Quan hệ hợp tác trong các lĩnh vực an ninh, quốc phòng được hai nước đặc biệt coi trọng trên tinh thần phối hợp, hợp tác nhằm đảm bảo an ninh, quốc phòng mỗi nước và góp phần vào hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.
Giáo dục và đào tạo là lĩnh vực hai nước hợp tác từ khi thiết lập quan hệ và đã triển khai hợp tác rất sâu rộng ở khắp các lĩnh vực, ngành nghề, ở tất cả các bậc đào tạo. Hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn giữa hai nước đã giúp bạn thực hiện được mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm đủ lượng lương thực, thực phẩm và có một phần xuất khẩu, nâng cao mức sống và thay đổi được tập quán canh tác của bà con nông dân Lào.
Các hoạt động hợp tác khác trong lĩnh vực văn hóa, biểu diễn văn nghệ, thông tin, thể thao, y tế,... được quan tâm thúc đẩy và đạt nhiều kết quả cụ thể, tích cực, góp phần tăng cường giao lưu giữa hai nước, tăng cường tình đoàn kết đặc biệt và giáo dục thế hệ trẻ thanh thiếu niên hai nước về mối quan hệ truyền thống hai nước, thúc đẩy hợp tác các cấp, các ngành, các địa phương giữa hai nước.
- Ðảng, Chính phủ và nhân dân các bộ tộc Lào đánh giá, Việt Nam luôn hợp tác và giúp đỡ Lào kịp thời và hiệu quả. Xin Phó Thủ tướng nêu những thành tựu điển hình của mối quan hệ hợp tác và sự giúp đỡ quý báu đó.
- Với tinh thần tương thân, tương ái, hỗ trợ và đùm bọc lẫn nhau, nhân dân Việt Nam luôn dành cho nhân dân Lào sự chia sẻ và giúp đỡ chân tình nhất. Nếu như trước đây, trong cuộc đấu tranh giành độc lập của hai dân tộc, các chiến sĩ Việt Nam đã cùng kề vai, sát cánh với các chiến sĩ cách mạng Lào và cùng hy sinh xương máu vì nền độc lập của Lào, thì ngày nay trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước của nước bạn Lào anh em, ở bất cứ nơi đâu trên đất nước Lào cũng thấy có những dấu ấn về sự giúp đỡ của nhân dân Việt Nam đối với nhân dân Lào.
Trong những lĩnh vực hợp tác giữa hai nước, hợp tác giáo dục và đào tạo là lĩnh vực được ưu tiên nhất ngay từ ngày đầu hai nước có quan hệ hợp tác. Ta đã đáp ứng tích cực những nhu cầu đào tạo, giúp bạn ở tất cả các bậc học cao đẳng, đại học, sau đại học, học nghề kỹ thuật... ở cả trung ương và cả địa phương. Ðến nay, ta đã đào tạo giúp bạn Lào theo Hiệp định (chưa kể số lượng được đào tạo ở các trường do địa phương quản lý) được gần 7.000 người. Số học sinh nhận mới hằng năm tăng bình quân khoảng 5%/năm, có năm tăng 10%.
Từ vài năm nay, số sinh viên Lào có mặt bình quân hằng năm là khoảng hơn 2.000 người. Các cơ sở đào tạo phục vụ học tập, sinh hoạt cho học sinh, sinh viên thường xuyên được nâng cấp; mức học bổng của học sinh, sinh viên, nghiên cứu sinh được điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tiễn. Các cơ sở giáo dục và đào tạo ở nước bạn được chúng ta giúp xây dựng; hệ thống trường dân tộc nội trú ở các địa phương miền núi xa xôi đã và đang được tiếp tục xây dựng; các trường đại học, các cơ sở đào tạo và các trung tâm bồi dưỡng, huấn luyện được chú trọng xây dựng theo định hướng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Lào.
Bên cạnh đó, chúng ta đã giúp bạn xây dựng và triển khai các hoạt động xóa đói, giảm nghèo, xây dựng một số công trình văn hóa, thể thao, truyền thông, điều tra cơ bản và xây dựng hệ thống bản đồ toàn quốc.
Về mặt kinh tế, ngoài hỗ trợ về nông nghiệp và phát triển nông thôn, ta cũng đang hợp tác với bạn thực hiện các dự án trọng điểm như: xây dựng nhà máy thủy điện, thăm dò khai thác tài nguyên khoáng sản, trồng cây công nghiệp, cung cấp các dịch vụ viễn thông, ngân hàng...
- Thưa Phó Thủ tướng, để nhanh chóng tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai nước và khai thác có hiệu quả những thế mạnh của mỗi nước, Việt Nam và Lào cần ưu tiên những lĩnh vực hợp tác nào?
- Là hai nước láng giềng gần gũi, có nhiều đặc điểm tương đồng, Việt Nam và Lào có tiềm năng hợp tác lớn trên nhiều lĩnh vực mà thực tế hai bên còn chưa có điều kiện để khai thác hết. Chính vì vậy, trong Kỳ họp lần thứ 29 Ủy ban liên Chính phủ Việt-Lào tổ chức tháng 1-2007 vừa qua, hai bên nhất trí cao nguyên tắc: nâng cao hiệu quả hợp tác; khai thác triệt để những tiềm năng sẵn có của hai nước; các chương trình, dự án hợp tác phải mang lợi ích cao và bảo đảm tính phát triển bền vững.
Trên tinh thần đó, hai bên đã đưa ra những trọng tâm ưu tiên hợp tác trong một số lĩnh vực cụ thể sau: (1) đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, thương mại thông qua các chính sách ưu đãi và xây dựng các đặc khu kinh tế tại cửa khẩu; (2) tập trung các dự án hợp tác thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; (3) hợp tác xây dựng các công trình thủy điện nhằm khai thác tiềm năng điện tại Lào; (4) khai thác tiềm năng dịch vụ các cảng biển tại Việt Nam cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa của Lào; (5) hợp tác xây dựng đường giao thông và các cơ sở hạ tầng để tạo thuận lợi cho người và hàng hóa của hai nước qua lại; (6) khai thác các tiềm năng du lịch của hai nước thông qua các chương trình quảng bá du lịch chung và các tua du lịch chung; (7) phát triển trồng cây công nghiệp; (8) phát triển các dịch vụ viễn thông, ngân hàng.
Tôi tin tưởng rằng với định hướng hợp tác đúng đắn nêu trên và với quyết tâm của chính phủ hai nước, trong thời gian tới quan hệ hợp tác Việt Nam-Lào sẽ đạt được những kết quả tốt đẹp góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển của mỗi nước.
- Thưa Phó Thủ tướng, Việt Nam và Lào đang thực hiện đường lối đổi mới, thu được nhiều thành quả rất quan trọng trên các lĩnh vực. Xin Phó Thủ tướng cho biết ý nghĩa của những thành quả đó đối với việc tăng cường quan hệ hai nước trong thời gian tới.
- Trong những năm qua, cả Việt Nam và Lào đều tiến hành đường lối đổi mới mạnh mẽ và đã đạt được những thành tựu hết sức tích cực. Hai nước đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất và chuyển dần từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Những thành quả của công cuộc đổi mới ở hai nước đã có những tác động rất tích cực đối với quan hệ hợp tác giữa hai nước. Hai nước cũng từng bước xóa bỏ cơ chế bao cấp trong quan hệ hợp tác và chuyển sang cơ chế hợp tác cùng có lợi và mang tính hiệu quả cao. Hai bên cũng định ra những chương trình hợp tác mang tính chiến lược trong từng giai đoạn. Trong kỳ họp Ủy ban liên Chính phủ hai nước lần thứ 28 vào tháng 1-2006, hai bên đã ký Thỏa thuận hợp tác cho giai đoạn 2006-2010 và đã định ra những chương trình trọng điểm và trọng tâm hợp tác gắn với chương trình phát triển kinh tế - xã hội chung của hai nước.
Có thể nói, những thành tựu phát triển kinh tế, xã hội to lớn mà cả hai nước đạt được trong thời gian qua là một trong những hành trang quan trọng để cả hai bên cùng vững tin vào một tương lai tươi sáng, đầy triển vọng của mỗi nước nói riêng và quan hệ hữu nghị đặc biệt, hợp tác toàn diện Việt-Lào nói chung.
- Xin trân trọng cảm ơn Phó Thủ tướng!
(Nhân dân điện tử)