Nhận lời mời của Ðảng Nước Nga thống nhất, đồng chí TRƯƠNG TẤN SANG, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, vừa có chuyến thăm LB Nga từ ngày 17 đến 21-6. Ðồng chí đã trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân về quan hệ hợp tác Việt Nam - LB Nga. Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc nội dung cuộc phỏng vấn.
Phóng viên: Ðược biết đồng chí vừa kết thúc tốt đẹp chuyến thăm LB Nga theo lời mời của Ðảng Nước Nga thống nhất. Xin đồng chí cho biết về quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và LB Nga hiện nay, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế - thương mại?
Ðồng chí Trương Tấn Sang: Nhận lời mời của lãnh đạo Ðảng Nước Nga thống nhất, vừa qua tôi cùng Ðoàn đại biểu Việt Nam gồm đại diện lãnh đạo một số Ban Ðảng, bộ, ngành đã thăm LB Nga. Mục đích chuyến thăm là nhằm tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai Ðảng cầm quyền, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và LB Nga theo khuôn khổ Ðối tác chiến lược đã được lãnh đạo cấp cao hai nước xác lập. Chuyến thăm đã đạt kết quả rất tốt đẹp.
Trước hết, chúng tôi có điều kiện hiểu sâu hơn, toàn diện hơn về tình hình LB Nga, chính sách đối nội, đối ngoại của Ðảng Nước Nga thống nhất và lãnh đạo nước bạn trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo; thấy rõ hơn những thành tựu to lớn, quan trọng mà LB Nga đã đạt được trong những năm gần đây trong việc chấn hưng đất nước và nâng cao vị thế của Nga trên trường quốc tế. Về tiềm lực kinh tế, phải thấy là trong mấy năm qua, kinh tế Nga phát triển nhanh, đạt mức tăng trưởng bình quân khoảng 7%/năm, riêng năm 2007 đạt 8,1% và bốn tháng đầu năm 2008 là 8,3%.
Ðến nay, Nga đã trở thành một trong mười nền kinh tế lớn hàng đầu thế giới với GDP hơn 1.300 tỷ USD; hiện Nga là cường quốc thế giới về năng lượng; kim ngạch thương mại của Nga đạt hơn 550 tỷ USD/năm, trong đó xuất khẩu hơn 350 tỷ USD và nhập khẩu gần 200 tỷ USD (bạn có nhu cầu rất lớn về hàng tiêu dùng, nông sản, hải sản và một số lĩnh vực dịch vụ, lao động); bình quân mỗi tuần xuất khẩu của Nga đạt 20 tỷ USD; thu nhập GDP bình quân đầu người đạt hơn 8.000 USD; dự trữ ngoại tệ gần 550 tỷ USD (đứng thứ ba thế giới); các công ty của Nga đầu tư ra nước ngoài cũng ngày càng tăng, đạt tổng số hơn 140 tỷ USD.
Trong chiến lược phát triển đến năm 2020, mục tiêu của Nga là đưa nền kinh tế vào Nhóm năm nước phát triển hàng đầu thế giới.
Hai là, chúng ta đã có dịp để trao đổi với Ðảng bạn một số nét lớn về tình hình quan hệ Việt Nam - Nga gần đây; bày tỏ tình cảm biết ơn đối với sự giúp đỡ, ủng hộ của Liên Xô trước đây, trong đó có LB Nga đối với sự nghiệp giải phóng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của ta; đánh giá cao vai trò, vị trí của LB Nga trên trường quốc tế; khẳng định chính sách nhất quán của Ðảng và Nhà nước ta là coi trọng phát triển quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai nước theo tinh thần Ðối tác chiến lược.
Quan hệ kinh tế thương mại là một bộ phận quan trọng trong tổng thể các mối quan hệ hợp tác nhiều mặt tốt đẹp giữa Việt Nam và LB Nga. Ðây cũng là một trọng tâm quan trọng trong các cuộc trao đổi của chúng tôi với lãnh đạo Ðảng, Chính phủ và một số tập đoàn kinh tế của Nga. Hai bên nhất trí đánh giá là sau một giai đoạn khó khăn, thời gian gần đây nhờ những nỗ lực của hai bên, quan hệ kinh tế - thương mại giữa hai nước đã có bước phát triển mới.
Về thương mại: Kim ngạch hai chiều còn khiêm tốn (năm 2005 đạt 1,04 tỷ USD; 2006 - 850 triệu và 2007 - 1,4 tỷ USD; năm 2008 phấn đấu đạt khoảng 1,3 tỷ - 1,4 tỷ USD). Ta nhập chủ yếu sắt thép, xăng, dầu, phân bón và máy móc thiết bị; xuất chủ yếu nông sản, hải sản, hàng dệt may, giày dép, đồ gỗ, thực phẩm...
Về đầu tư: Ðến cuối năm 2007, tổng số vốn đầu tư của Nga sang Việt Nam vào khoảng 300 triệu USD (chưa kể Liên doanh Dầu khí Vietsovpetro) với 50 dự án trong lĩnh vực điện năng, cơ khí, nông nghiệp..., đứng thứ 24 trong số 75 nước và vùng lãnh thổ đầu tư vào nước ta. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sang Nga cũng chưa nhiều. Hiện số vốn đăng ký là 72 triệu USD với 11 dự án trong lĩnh vực chế biến, thương mại, dệt may...
Về dầu khí: Ðây là lĩnh vực được hai bên rất quan tâm. Hiện có hai tập đoàn dầu khí của Nga đang hợp tác với Petrovietnam là Zarubeznheft và Gazprom. Zarubeznheft là đối tác trong Liên doanh dầu khí Vietsovpetro. Gazprom hiện đang thăm dò, khai thác ở vùng biển nước ta. Các tập đoàn trên đang cùng Petrovietnam bàn bạc thành lập liên doanh để khai thác dầu khí ở Nga và các nước thứ ba...
Phóng viên: Theo đồng chí, trong hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và LB Nga còn những khó khăn gì? Hai bên cần phải có những giải pháp gì để khắc phục những khó khăn đó nhằm đưa lĩnh vực hợp tác này lên ngang tầm quan hệ chính trị tốt đẹp giữa hai nước?
Ðồng chí Trương Tấn Sang: Chúng tôi và các bạn Nga cũng đã đi sâu trao đổi về những mặt còn hạ chế và nguyên nhân trở ngại của hợp tác kinh tế giữa hai nước; nhất trí nhận xét mặc dù vừa qua hai bên có những điều kiện và cơ hội để mở rộng quan hệ kinh tế - thương mại, nhưng trên thực tế mối quan hệ này chưa được đẩy mạnh, chưa tương xứng tiềm năng và mong muốn của cả hai bên. Chủ yếu vì một số nguyên nhân sau: có lúc hai bên còn chưa thực sự quan tâm, ưu tiên hợp tác với nhau.
Các bộ, ngành và doanh nghiệp của hai bên chưa tích cực, chủ động, chậm đề ra các chương trình và các biện pháp cụ thể để đưa các thỏa thuận cấp cao vào cuộc sống. Hai bên, thiếu thông tin về thị trường của nhau; công tác quảng bá, xúc tiến còn hạn chế.
Các doanh nghiệp Việt Nam chưa thấy hết tiềm năng của thị trường Nga, còn thiếu hàng hóa có số lượng lớn và chất lượng cao, một số mặt hàng ta xuất sang Nga mẫu mã, nhãn mác chưa phù hợp, chưa xây dựng được thương hiệu hàng hóa trên thị trường Nga, cơ chế hợp tác, khung pháp lý, cơ chế thanh toán cũng chưa hoàn thiện.
Theo tôi, để khắc phục những khó khăn trên, sớm đưa quan hệ kinh tế Việt - Nga tương xứng với quan hệ chính trị tốt đẹp giữa hai nước, hai bên cần có quyết tâm cao hơn trong hợp tác với nhau. Về phía ta, cần có các chương trình hành động cụ thể, sự quan tâm, chỉ đạo thường xuyên của Chính phủ và các bộ, ngành, nhất là trong việc sớm thông qua và triển khai, cụ thể hóa "Danh mục kiểm tra các nhiệm vụ ưu tiên" trong quan hệ giữa hai nước năm 2008 và trong những năm tiếp theo.
Trong hợp tác kinh tế với LB Nga, ta cần tập trung vào bốn lĩnh vực quan trọng là dầu khí, năng lượng, điện và đầu tư, thương mại, coi đây là nền tảng vật chất của quan hệ đối tác chiến lược, là động lực quan trọng để thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác khác; có cơ chế nhằm hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam sang đầu tư và buôn bán với các đối tác Nga, kể cả với các doanh nghiệp người Việt Nam đang làm ăn tại Nga, phát huy hơn nữa tiềm năng và kinh nghiệm hoạt động kinh tế, thương mại, đầu tư của cộng đồng người Việt Nam tại Nga; có chính sách thích đáng để thu hút doanh nghiệp ta ở Nga đầu tư về trong nước...
Hai bên cần kiện toàn cơ chế hợp tác, trước mắt là Ủy ban liên chính phủ, tăng cường hơn nữa vai trò của các Phòng Thương mại và Công nghiệp của hai nước trong việc tổ chức các hội thảo, xúc tiến và thúc đẩy quan hệ giữa các doanh nghiệp hai nước. Tăng cường tuyên truyền về đất nước và con người, tiềm năng của mỗi nước để tăng thêm hiểu biết lẫn nhau, tạo cơ sở cho việc mở rộng quan hệ hợp tác.
Phóng viên: Ðồng chí đánh giá triển vọng hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và LB Nga sắp tới như thế nào?
Ðồng chí Trương Tấn Sang: Về triển vọng quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Nga, tôi tin tưởng chắc chắn rằng, với nỗ lực của cả hai bên, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và LB Nga sẽ có những bước phát triển mạnh mẽ mới trong thời gian tới, vì hai nước có quan hệ hữu nghị truyền thống rất sâu sắc và bền chặt, có sự đồng thuận về chủ trương, mong muốn và cùng có lợi trong việc thúc đẩy hợp tác giữa hai bên; hai nước là những thị trường đầy tiềm năng của nhau với gần 250 triệu dân, là hai nền kinh tế tuy còn một số khó khăn, thách thức nhưng đang trỗi dậy và đầy hứa hẹn.
Phóng viên: Xin cảm ơn đồng chí.
(Nhân dân)