Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc phát triển cả bề rộng và chiều sâu trên mọi lĩnh vực

Câu hỏi 1: Xin đồng chí cho biết về chức năng, nhiệm vụ và hoạt động của Ủy ban Chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam - Trung Quốc?

Thứ trưởng Vũ Dũng: Theo thỏa thuận của Lãnh đạo cấp cao hai nước, xuất phát từ yêu cầu khách quan thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Trung Quốc phát triển toàn diện lâu dài, tháng 11/2006, hai bên đã ký Biên bản ghi nhớ về việc thành lập Ủy ban Chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam - Trung Quốc với các chức năng chính là tăng cường chỉ đạo, điều phối vĩ mô đối với các cơ chế hợp tác hiện hành giữa hai bên, quy hoạch tổng thể quan hệ hai nước trên các lĩnh vực, điều phối giải quyết các vấn đề quan trọng, tăng cường tin cậy lẫn nhau, thúc đẩy hợp tác cùng có lợi, đưa sự hợp tác toàn diện giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả hơn.

Đến nay, sau hơn một năm thành lập với hai phiên họp tại Hà Nội (11/2006) và tại Bắc kinh (1/2008), Ủy ban chỉ đạo này đã phát huy tốt vai trò và chức năng nói trên, có những đóng góp thiết thực, hiệu quả vào việc tăng cường sự hiểu biết và tin cậy giữa hai bên, thúc đẩy tháo gỡ những vướng mắc mà các Bộ, ngành và địa phương hai nước chưa giải quyết được để quan hệ hợp tác giữa hai nước tiếp tục phát triển ngày càng sâu rộng cũng như vào việc xác định những phương châm chỉ đạo để giải quyết các vấn đề tồn tại và nảy sinh trong quan hệ hai nước, có lợi cho củng cố và tăng cường hơn nữa quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai nước Việt Nam - Trung Quốc.

Câu hỏi 2: Với chức năng đó phiên họp Uỷ ban chỉ đạo lần này đã đạt được những kết quả cụ thể gì?

Thứ trưởng Vũ Dũng:  Phiên họp thứ 2 lần này được tổ chức tại Bắc Kinh từ 23-25/01/2008. Trước phiên họp, đã diễn ra 4 hoạt động quan trọng là: Cuộc đàm phán cấp chuyên viên về phân định khu vực ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ tại Bắc Kinh (từ 16-20/01/2008), cuộc họp cấp Chủ tịch Uỷ ban liên hợp phân giới cắm mốc biên giới trên bộ tại Hà Nội (từ 15-20/01/2008), hai cuộc họp trù bị giữa hai Tổng thư ký Uỷ ban chỉ đạo tại Bắc kinh (21-22/01/2008) nhằm chuẩn bị cho các phiên họp cấp Chủ tịch Uỷ ban chỉ đạo.

 Ngay sau khi đến Bắc Kinh, Đoàn ta đã được Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo tiếp. Thủ tướng Ôn Gia Bảo đánh giá cao những tiến triển mới trong quan hệ giữa hai Đảng, hai nước thời gian qua và đề nghị trong phiên họp lần thứ 2 của Ủy ban chỉ đạo, hai bên nên tập trung bàn về các biện pháp tăng cường hơn nữa lĩnh vực hợp tác cùng có lợi, thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện giữa hai nước phát triển lên tầm cao mới.

 Trong các cuộc họp của Ủy ban chỉ đạo, hai bên đã trao đổi rất thẳng thắn và chân thành trên tinh thần hữu nghị và đồng chí anh em về những biện pháp thúc đẩy quan hệ hai nước theo phương châm 16 chữ đã được Lãnh đạo cấp cao thoả thuận và về phương hướng xử lý, giải quyết những vấn đề tổn tại và nảy sinh trong quan hệ hai nước. Hai bên đã đạt những thoả thuận và nhận thức chung quan trọng về hai loại vấn đề trên.

Hai bên khẳng định quan hệ hợp tác giữa hai nước trong thời gian qua tiếp tục có những phát triển mới, mạnh mẽ và toàn diện trên hầu hết các lĩnh vực. Lãnh đạo cấp cao hai nước tiếp tục duy trì truyền thống đi thăm và gặp gỡ thường xuyên, giúp tăng cường tin cậy, tạo động lực mới thúc đẩy hợp tác giữa hai nước phát triển ngày càng sâu rộng, thực chất và hiệu quả. Quan hệ thương mại có bước phát triển vượt bậc với kim ngạch hai chiều năm 2007 đạt khoảng 15 tỷ USD, hoàn thành trước 3 năm mục tiêu đề ra 15 tỷ USD cho năm 2010. Giao lưu hợp tác giữa các Bộ, ngành và địa phương hai nước cũng có bước phát triển mới như hai Bộ Quốc phòng đã ký Thoả thuận về hợp tác biên phòng, hai Bộ Công an đã xây dựng cơ chế hợp tác từ Trung ương xuống các địa phương; Trung ương Đảng hai nước đang triển khai chương trình trao đổi kinh nghiệm cải cách mở cửa và hội nhập, đã tổ chức thành công cuộc hội thảo lần thứ 3 về lý luận xây dựng CNXH.

Hai bên nhất trí tích cực chuẩn bị để các chuyến thăm của Lãnh đạo hai Đảng, hai nước trong năm 2008 thành công tốt đẹp; củng cố để nâng cao hơn trình độ giao lưu hợp tác giữa các Bộ, ngành và địa phương hai nước cũng như giao lưu nhân văn, trong đó coi trọng giao lưu thanh niên và tăng cường tuyên truyền về hữu nghị giữa hai nước. Phía Trung Quốc khẳng định sẽ khuyến khích các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực và uy tín tăng đầu tư vào Việt Nam, sẵn sàng nhập khẩu nhiều hơn các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam để cải thiện tình trạng nhập siêu của Việt Nam; thúc đẩy điều tra nghiên cứu các dự án trong phạm vi “hai hành lang và một vành đai kinh tế” Việt - Trung, sớm họp lại Uỷ ban liên hợp Kinh tế - Thương mại và khởi động Nhóm công tác về soạn thảo “Quy hoạch 5 năm phát triển hợp tác kinh tế” nhằm đưa quan hệ kinh tế thương mại hai nước phát triển toàn phương vị lên tầm cao hơn, sớm hoàn tất nội dung để ký ngay hai Hiệp định về kiểm dịch động vật và kiểm dịch thực vật, tạo thuận lợi cho xuất nhập khẩu qua biên giới; đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phối hợp và hợp tác chặt chẽ giữa hai nước trên các vấn đề quốc tế trọng đại, nhất là sau khi Việt Nam đảm nhận chức Ủy viên không thường trực Hôi đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và tăng cường hợp tác trong khuôn khổ khu vực như 10 +1, 10 +3, GMS và khu vực mậu dịch tự do Trung Quôc - ASEAN (CAFTA). Hai bên cũng đã thỏa thuận các biện pháp để sớm đưa vào sử dụng khoản vay tín dụng ưu đãi 500 triệu đô la Mỹ mà Trung Quốc đã dành cho Việt Nam.

Câu hỏi 3: Phiên họp có đề cập đến các vấn đề biên giới lãnh thổ không?

Thứ trưởng Vũ Dũng: Hai bên đã dành thời lượng đáng kể trao đổi một cách thẳng thắn, đầy đủ về những vấn đề nhạy cảm và quan trọng trong quan hệ hai nước. Đó là vấn đề biên giới lãnh thổ, đặc biệt là vấn đề biển Đông, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Hai bên đã đạt được một số nhận thức chung quan trọng nhằm xử lý và giải quyết những vấn đề tồn tại và nảy sinh và đều hy vọng rằng, trên cơ sở tiến triển trong các diễn đàn đàm phán vừa qua giữa hai nước, đặc biệt là thoả thuận trong phiên họp Uỷ ban chỉ đạo lần này, các vấn đề tồn tại sẽ được xử lý và giải quyết thoả đáng nhằm thu hẹp bất đồng, tăng cường tin cậy, giữ gìn hữu nghị và thúc đẩy quan hệ hợp tác, góp phần duy trì hoà bình ổn định ở Biển Đông và trong khu vực.

Hai bên nhất trí đẩy nhanh công tác phân giới cắm mốc, giải quyết dứt điểm các vấn đề tồn tại để hoàn thành toàn bộ công tác này vào tháng 6/2008 và giải quyết xong vấn đề biên giới trên bộ đi đôi với ký Hiệp ước về Quy chế quản lý biên giới trong năm 2008, xây dựng đường biên giới Việt - Trung thành đường biên giới hòa bình, hữu nghị và hợp tác cùng phát triển lâu dài giữa hai nước. Về vấn đề trên biển, hai bên nhất trí cần duy trì hoà bình ổn định, không làm phức tạp thêm tình hình, thúc đẩy hợp tác, trước mắt là hợp tác trong các lĩnh vực ít nhạy cảm như khảo sát khoa học biển, cứu hộ cứu nạn…; tích cực đàm phán về phân định khu vực ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ đi đôi với tìm kiếm khả năng hợp tác phù hợp.

Câu hỏi 4:Đồng chí đánh giá thế nào về triển vọng quan hệ hợp tác Việt Nam - Trung Quốc trong thời gian tới?

Thứ trưởng Vũ Dũng: Nhìn tổng thể 17 năm qua, quan hệ Việt - Trung đã không ngừng phát triển cả bề rộng và chiều sâu trên mọi lĩnh vực, đã hình thành khuôn khổ quan hệ mới là phương châm 16 chữ và rất nhiều Hiệp định, thoả thuận làm cơ sở pháp lý cho việc đi sâu hợp tác ngày càng có hiệu quả, đem lại lợi ích thiết thực cho cả hai nước.

Hiện nay quan hệ hai nước đang đứng trước cơ hội phát triển ổn định và lâu dài để nâng lên tầm cao hơn, lành mạnh và bền vững hơn. Tuy còn tồn tại một số vấn đề do lịch sử để lại, điều quan trọng là Lãnh đạo cấp cao hai nước đặc biệt quan tâm chỉ đạo.

Duy trì và tăng cường hơn nữa quan hệ hữu nghị và sự hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai nước Việt Nam - Trung Quốc là lợi ích cơ bản của cả hai nước và cũng phù hợp với xu thế hoà bình, ổn định, hợp tác cùng phát triển ở khu vực và trên thế giới./.