Sau 12 năm kể từ khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên của ASEAN, kim ngạch trao đổi thương mại giữa Việt Nam với các nước ASEAN đã tăng lên nhanh chóng, đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam cũng như các nước thành viên của Hiệp hội.
Theo số liệu Vụ Đa biên (Bộ Thương mại), 6 tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các nước ASEAN đạt 3,8 tỷ USD, tăng gần 32% so với cùng kỳ năm trước.
Con số này năm 1995 là 1,1 tỷ USD và tăng lên mức 6,3 tỷ USD năm 2006. Thị trường khu vực này hiện chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu và khoảng 25% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam.
Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang ASEAN là dầu thô, gạo, linh kiện điện tử, dệt may, thủy sản, lạc nhân, cà phê và cao su, trong đó hai mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch và tỷ trọng lớn nhất là dầu thô và gạo.
Ngoài ra, thời gian gần đây, một số mặt hàng mới của Việt Nam đã bắt đầu xuất hiện trên thị trường các nước ASEAN là dây cáp điện, xe đạp và phụ tùng xe đạp, đồ chơi trẻ em, tuy kim ngạch vẫn còn khá khiêm tốn.
Trong số các nước ASEAN, Xinhgapo luôn là thị trường xuất khẩu số một của Việt Nam. Thống kê từ Vụ Đa biên cho thấy, nửa đầu năm nay, giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Xinhgapo đạt 979 triệu USD, tiếp đến là Inđônexia đạt 766 triệu USD và đứng thứ 3 là Malaixia với hơn 614 triệu USD.
Tuy nhiên, con số nhập khẩu từ các nước ASEAN vào Việt Nam thời gian qua cũng cho thấy Việt Nam đang nhập siêu từ khu vực này.
Riêng 6 tháng đầu năm nay, con số này đã là 6,9 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Các mặt hàng nhập khẩu chính là máy móc thiết bị, phân bón, hóa chất nguyên liệu, xăng dầu.
Để đẩy mạnh xuất khẩu và giảm nhập siêu, các chuyên gia thương mại khuyến cáo doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao hơn nữa sức cạnh tranh cho hàng hóa, tận dụng những lợi thế ASEAN là thị trường gần, có nhiều nét tương đồng, dân số đông, tốc độ tăng trưởng cao, chi phí cho quảng cáo và tiếp thị thấp. Những cơ hội này nếu biết tận dụng sẽ giúp các doanh nghiệp thâm nhập sâu hơn vào các nước thành viên ASEAN để tăng thị phần và xây dựng thương hiệu của mình.
Các chuyên gia Bộ Thương mại cũng cho rằng, các doanh nghiệp không nên lo ngại về tác động từ việc gia nhập WTO có thể làm giảm xuất khẩu của Việt Nam sang các nước ASEAN, bởi vì cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam tương đồng với cơ cấu hàng xuất khẩu của các nước này. Hơn nữa, thuế suất cam kết trong AFTA mà Việt Nam đã và đang thực hiện thấp hơn với mức cam kết trong WTO.
Thứ trưởng Bộ thương mại Lương Văn Tự cho biết, thời gian qua, Bộ này cũng đã đề ra nhiều giải pháp lớn như khai thác triệt để quan hệ buôn bán biên giới thông qua các nước có chung hoạt động biên mậu nhằm tăng cường xuất khẩu sang nước thứ ba, đồng thời đẩy mạnh và xúc tiến xuất khẩu các mặt hàng chủ lực có kim ngạch cao; tăng cường xúc tiến thương mại./. (TTXVN)