1. 17:00 ngày 17/3/2011 giờ địa phương, Bộ Ngoại giao Nhật Bản tổ chức thông báo cho đoàn ngoại giao các nước tại Tokyo về tình hình nhà máy điện hạt nhân Fukushima 1:
- Tình hình đã được cải thiện, tuy nhiên chưa thể hoàn toàn lạc quan ở thời điểm này. Chính phủ Nhật đang huy động mọi nguồn lực để giải quyết vấn đề, hiện đang tiếp tục phương án dùng máy bay trực thăng đổ nước làm nguội lò và cố gắng khắc phục sự cố điện để dùng máy bơm nước.
- So với sáng thì trưa và chiều nay (17/3), theo số liệu đo đạc tại Nhà máy điện Fukushima, phóng xạ tại lò số 2, cổng nhà máy điện trong ảnh hưởng của lò số 4 đã giảm xuống. Tại khu Shinjuku, trung tâm của Tokyo, số đo phóng xạ chiều nay (17/3) là 0,053 micro Sv/h, tức là ở mức bình thường.
- Một nhóm chuyên gia quốc tế của Cơ quan năng lượng quốc tế IAEA đang đến tham gia giải quyết sự cố trong thời gian sớm nhất có thể.
- Chính phủ vẫn duy trì khuôn khổ sơ tán trong vòng 20 km và khuyến nghị mọi người ở trong nhà trong vòng 20-30 km. Việc Mỹ thông báo sơ tán 50 miles (80km) là theo tiêu chuẩn của Mỹ áp dụng ở mọi nơi trên thế giới, và cả trong nước Mỹ, không có nghĩa là phản ánh nguy kịch của phóng xạ.
- Bộ Tư pháp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài làm thủ tục tái nhập cảnh Nhật Bản trong thời gian này.
2. Tình hình tại Nhật Bản và tình hình công dân Việt Nam tại Nhật Bản:
Sinh hoạt tại Nhật Bản, kể cả nhiều khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp của thiên tai đang dần dần trở lại bình thường dù vẫn còn những khó khăn chung. Điện nước vẫn còn thiếu thốn. Các khu chợ đều mở cửa trở lại ngày hôm nay 17/3/2011. Thực phẩm tại các siêu thị đã nhiều hơn truớc. Người dân Nhật Bản vẫn giữ trật tự và kiên nhẫn xếp hàng, chờ mua thực phẩm.
Chính phủ Nhật Bản nỗ lực hết sức cung cấp thông tin cập nhật và kịp thời đến mọi người dân. Các bản tin, khuyến cáo và thông điệp của chính phủ liên tục được phát trên truyền hình, kêu gọi cư dân bình tĩnh, tuân thủ sự hướng dẫn của nhà chức trách. Các căn cứ và số liệu khoa học được cung cấp đầy đủ, thuyết phục. Theo đó, dân cư trong khu vực ảnh hưởng của nhà máy điện hạt nhân Fukushima (hiện nay được xác định là trong bán kính 30km) và các khu vực có khả năng chịu ảnh hưởng trực tiếp của sóng thần, cần phải di chuyển. Thực tế, các xí nghiệp nằm ngoài khu vực ảnh hưởng này hiện vẫn hoạt động bình thường, các xí nghiệp có công dân Việt Nam làm việc bày tỏ mong muốn lao động ta tiếp tục ở lại làm việc và cam kết bảo đảm chỗ ở và làm việc an toàn, chịu trách nhiệm di chuyển nếu xảy ra tình huống căng thẳng.
Hiện nay, hầu hết nhà ở và công sở tại Nhật Bản đều đáp ứng tiêu chuẩn chống động đất, các thiệt hại nặng nề vừa qua chủ yếu là do sóng thần. Sự đề phòng và chuẩn bị ứng phó với thiên tai khá chu đáo, những căn nhà đủ tiêu chuẩn chống động đất trở thành những trung tâm cứu nạn (Riêng tỉnh Fukushima có hơn 2000 trung tâm như vậy), tiếp nhận tất cả mọi người đến lánh nạn, cung cấp thực phẩm, nước uống và chăn ấm theo khả năng tại chỗ. Đại sứ quán động viên công dân ta tại Nhật Bản hết sức bình tĩnh, tuân thủ các hướng dẫn của nhà chức trách Nhật Bản, cần cân nhắc kỹ và quyết định khi được các xí nghiệp đề nghị tiếp tục ở lại làm việc.
3. Về những người Việt Nam đã được Đại sứ quán đưa về Tokyo:
Ngày 16/3/2011, Đại sứ quán đã đưa được 84 học sinh/sinh viên và tu nghiệp sinh Việt Nam từ Fukushima, Sendai và Morioka về Tokyo an toàn. Kết quả kiểm tra phóng xạ do các chuyên gia y tế Nhật Bản thực hiện theo yêu cầu của Đại sứ quán cho thấy không ai trong số này bị nhiễm phóng xạ. Ngoài ra Đại sứ quán cũng đã giúp đưa một công dân quốc tịch Đức về Tokyo. Hiện nay công dân ta đến tạm trú tại chùa Nissin Kutsu ở trung tâm Tokyo. Hòa thượng trụ trì Yoshimizu Daiichi, ngoài 70 tuổi, là người rất gắn bó và có thiện cảm với Việt Nam (đã được mời dự Đại lễ 1000 năm Thăng Long và mang hoa anh đào trồng ở công viên Hòa bình, Hà Nội). Hòa thượng trụ trì và sư cô Thích Tâm Trí dành sự giúp đỡ nhiệt tình và chân thành cho công dân ta: dành các phòng lớn trải thảm có điện, nước, lò sưởi, vệ sinh tốt cho công dân ta sử dụng, và cung cấp các bữa ăn. Một số bà con Việt Kiều và Hội thanh niên sinh viên Việt Nam tại Nhật Bản (VYSA) đóng góp thêm thực phẩm và tiền cho chùa. Ngày 17/3/2011, Hòa thượng đã cử hành lễ cầu siêu cho các nạn nhân và lễ cầu an cho công dân ta và nhân dân hai nước Việt Nam và Nhật Bản. Đại sứ Nguyễn Phú Bình, các cán bộ Đại sứ quán và nhiều người Việt Nam đã tham dự buổi lễ.
Trong quá trình Đại sứ quán thu thập thông tin và tổ chức đi đón công dân ta vừa qua, có một thực tế là số lượng người muốn được đưa về Tokyo luôn thay đổi, một số học sinh/sinh viên và tu nghiệp sinh đã xin ở lại tiếp tục học tập và làm việc dù trước đó rất nóng lòng muốn về nước do chỗ cư trú hiện tại ngoài vùng cảnh báo nguy hiểm và các cơ sở mà những người này đang học tập, làm việc đã hoạt động trở lại. Đại sứ quán đã nhận được sự giúp đỡ chân thành và những điều kiện thuận lợi nhất từ chính quyền và người dân Nhật Bản trong quá trình hỗ trợ, di chuyển công dân./.