(MOFA-14/3/2011)- “Động đất 9.0 độ richter ngày 11/3/2011 và sóng thần tiếp theo đó là thiên tai khủng khiếp nhất trong lịch sử Nhật Bản. Các tỉnh bị thiệt hại nặng bao gồm Aomori, Iwate, Miyagi, Fukushima và một phần Hokkaido, Ibaragi, Chiba, Nagano, Nigata… Số người chết đến 19:00 13/3 xác định khoảng 2.000 người, khoảng 10.000 người mất liên lạc, khoảng 10.000 khác đang bị cô lập; điện nước bị cắt trên diện rộng, bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu lương thực và nước uống tại một số khu vực; tình trạng tắc nghẽn thông tin vẫn chưa khắc phục được tại nhiều nơi.
Một nguy cơ khác là sự cố của nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1 đang gây lo ngại cho dư luận trong và ngoài Nhật Bản. Tại lò phản ứng số 1, đã xảy ra vụ nổ làm mất mái che và tường bao quanh vào 15h36 chiều 12/3/2011 và có hiện tượng rò rỉ phóng xạ. Hiện lò đang được làm mát bằng nước biển và axit boric. Chánh Văn phòng Nội các Nhật Edano cho biết vỏ thép của lò phản ứng không bị hư hại, đảm bảo được mức độ phóng xạ không gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe con người. Tại lò phản ứng số 3 cũng xảy ra tình trạng tương tự do các biện pháp làm lạnh bị dừng vào sáng sớm 13/3/2011, và cũng bị nổ làm mất mái che vào hồi 11h01 giờ Nhật Bản ngày 14/3/2011. Tuy nhiên chính phủ Nhật cho biết vỏ thép của lò vẫn nguyên vẹn. Hiện các cơ quan hữu quan Nhật đang tập trung cao độ xử lý sự cố, IAEA và một số nước đã cử chuyên gia tới hỗ trợ.
Ngay sau động đất, ĐSQVN tại Nhật Bản đã khẩn trương thu thập thông tin, lên kế hoạch tác chiến nhằm đảm bảo an toàn cho cộng đồng người Việt ta tại NB. ĐSQ đã cố gắng liên hệ qua nhiều nguồn để nắm tình hình. Cho đến nay ĐSQ chưa nhận được bất kỳ thông tin nào về người Việt bị chết hoặc thương vong do động đất và sóng thần tại Nhật Bản.
Về tình hình cộng đồng người Việt tại Nhật sau thiên tai, bà con người Việt định cư, lao động, lưu học sinh có mặt tại hầu hết các vùng miền Nhật Bản, nhưng tập trung ở vùng Tokyo và các tỉnh xung quanh, gọi chung là vùng Kanto, thành phố Osaka và phụ cận, gọi chung là Kansai, hầu như không bị ảnh hưởng đáng kể trong đợt động đất lần này.
Về lưu học sinh/sinh viên, hiện tất cả lưu học sinh theo chương trình JDS tại Nhật, lưu học sinh và gia đình thuộc ĐH Tohoku – thành phố Sendai tỉnh Miyagi, sinh viên ĐH Fukushima, ĐH Aizu, Wakamatsu ở Fukushima, nghiên cứu sinh sau đại học tại Sapporo- Hokkaido, hơn 100 kỹ sư và lưu học sinh tại Tsukuba tỉnh Ibaragi, nghiên cứu sinh ĐH Tokyo tại Iwate hiện đều an toàn.
Về tu nghiệp sinh/thực tập sinh, các tu nghiệp sinh thuộc công ty SULECO, tình Fukushima, bao gồm cả 8 lao động nữ tại nhà máy may Daei Hosei, cách nhà máy điện nguyên tử Fukushima 20km, cách bờ biển có sóng thần 5 phút đi bộ đều đã di tản kịp thời và chuyển về Gunma (VP2 của công ty). Các tu nghiệp sinh của công ty VINATEX-LC thuộc nghiệp đoàn Hanamaki tại Iwate đều an toàn, hiện vẫn đang làm việc, nơi ở và làm việc không bị ảnh hưởng bởi sóng thần. Các thực tập sinh năm cuối thuộc công ty SIMCO sông Đà hiện đang an toàn. Các thực tập sinh thuộc công ty Airseco, AIC ở tỉnh Miyagi đều đã được xí nghiệp bố trí nơi lánh nạn. Công ty thép YB tỉnh Ibaragi gần bờ biển bị ảnh hưởng sóng thần phải ngừng sản xuất song các tu nghiệp sinh người Việt tại đây đều không bị thiệt hại và đang ở nơi an toàn. Các tu nghiệp sinh nữ chế biến thủy sản thuộc công ty ADC – thành phố Kushiro, Hokkaido cũng như vậy.
Một số du học sinh/ tu nghiệp sinh ở Sendai, Fukushima và Aomori hiện có tâm lý lo ngại, muốn di chuyển về Tokyo hoặc về nước sớm. Tuy nhiên, giao thông tại Nhật vẫn trong tình trạng khó khăn, chính phủ Nhật Bản cũng khuyến cáo người dân cần bình tĩnh và tránh gây hỗn loạn không cần thiết. Các địa phương cũng rất quan tâm, hướng dẫn bà con đến nơi an toàn, cung cấp thực phẩm như đối với công dân Nhật. Do tình trạng chung, nước sinh hoạt và điện khá thiếu thốn. ĐSQ đang liên hệ với các cơ quan hữu quan đề nghị hỗ trợ một đoàn cán bộ ĐSQ trực tiếp thăm và giúp công dân ta chuyển đến nơi an toàn, ổn định hoặc tạm thời về nước.
Hiện công tác cứu trợ, khắc phục hậu quả của thảm họa thiên tai nói trên đã được các cấp chính quyền Nhật triển khai quyết liệt. Tất cả các thành viên nội các đều có mặt tại hiện trường, các tỉnh thành lập các trung tâm cứu trợ và di tản dân khỏi khu vực nguy hiểm, lực lượng phòng vệ Nhật được huy động tối đa về người và phương tiện, thông tin được cập nhật liên tục trên tất cả các phương tiện truyền thông, đại diện nội các liên tục cập nhật thông tin và biện pháp xử lý trên truyền hình. Tình hình chung tại Nhật, kể cả Tokyo, tuy có hiện tượng tích trữ lương thực, thực phẩm, nước uống, cắt điện luân phiên, nhưng nhìn chung người Nhật vẫn bình tĩnh, trật tự và các hoạt động được duy trì bình thường.”./.