(MOFA) - Tờ Thời báo (Dvenik) của Slovenia số ra ngày 9/7 đã dành trọn trang đăng bài phỏng vấn Thứ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhân chuyến thăm Slovenia như sau:
Một Thỏa thuận kinh tế Việt Nam-Slovenia sẽ được ký kết vào cuối năm nay
Slovenia đã đón phái đoàn cấp cao từ Việt Nam trong những ngày gần đây. Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn đã họp với người đồng cấp của mình. Việt Nam là một quốc gia mà Slovenia đang cố gắng tăng cường quan hệ vì lợi ích chung. Thỏa thuận hợp tác kinh tế có thể được ký kết trong năm nay. Người trả lời phỏng vấn của chúng tôi là Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn, một nhà ngoại giao điềm tĩnh, thú vị, dành thời gian của mình để nói về tình hình hiện tại ở vùng biển Đông và tranh chấp với Trung Quốc hiện chưa nhìn thấy kết thúc.
PV: Xin cho biết mục đích chuyến thăm của Thứ trưởng đến Slovenia?
Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn: Slovenia là một trong những người bạn truyền thống của Việt Nam. Bắt đầu cách đây khá lâu từ thời kỳ Nam Tư cũ. Chúng tôi thiết lập quan hệ ngoại giao 20 năm trước và năm nay tôi đến Slovenia với hai thông điệp quan trọng. Một là, chào mừng kỷ niệm 20 năm quan hệ song phương với các đồng nghiệp Slovenia, hai là, tiến hành tham vấn chính trị. Để xem xét tất cả các vấn đề song phương, chúng ta cần phải thúc đẩy và làm sâu sắc quan hệ của chúng ta trong 20 năm tới hoặc lâu hơn. Chúng tôi đã trao đổi về các vấn đề khác nhau trong mỗi khu vực cũng như tình hình thế giới.
PV: Ông đề cập đến việc làm sâu sắc quan hệ hai bên, đặc biệt hai bên đã thảo luận điều gì?
Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn: Chúng tôi đề cập về định hướng chung cũng như về các dự án cụ thể. Hiện chúng tôi đang làm việc trên ba lĩnh vực chính. Đầu tiên là về hợp tác chính trị. Chúng tôi nhất trí khuyến khích trao đổi đoàn ở các cấp độ khác nhau giữa hai nước.Nếu không thể có các chuyến thăm cấp cao song phương, chúng tôi phối hợp để sắp xếp các cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo cao bên lề hội nghị đa phương. Vào cuối năm nay tại hội nghị thượng đỉnh ASEM, chúng tôi có thể dàn xếp cho cuộc gặp của các nhà lãnh đạo hai nước. Thứ hai, về hợp tác liên khu vực, Việt Nam hiện là nước điều phối viên của quan hệ ASEAN-EU và cuộc họp Bộ trưởng Ngoại giao hai khối sẽ được tổ chức tại Brussels vào cuối tháng này. Việt Nam đang làm việc với Liên minh châu Âu và cũng như Slovenia để tăng cường hợp tác giữa ASEAN và EU nói chung và giữa Việt Nam và Slovenia nói riêng. Chúng tôi cũng đồng ý, trong số đó, hỗ trợ nhau trong việc phê chuẩn Hiệp định PCA giữa Việt Nam và EU. Điều đó sẽ tạo cơ sở cho việc làm sâu sắc thêm mối quan hệ của chúng tôi giữa Việt Nam và Slovenia.
Về hợp tác kinh tế, chúng tôi tập trung vào tương quan và khả năng bổ trợ cho nhau giữa kinh tế Việt Nam và Slovenia. Chúng tôi nhất trí rằng hai bên sẽ sớm ký Thỏa thuận hợp tác kinh tế vào cuối năm nay, theo đó sẽ thiết lập Ủy ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế để đề xuất và xem xét tất cả các dự án hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia. Thứ hai, chúng tôi đã đồng ý bắt đầu đàm phán về tránh đánh thuế hai lần. Hiệp định này tạo thuận lợi cho đầu tư giữa Việt Nam và Slovenia. Nhiều khả năng vào tháng 10 hoặc 11/2014, Thứ trưởng Bộ trưởng Công Thương Việt Nam sẽ dẫn đầu một phái đoàn gồm các doanh nghiệp đến Slovenia và ký thỏa thuận hợp tác kinh tế.
Chúng tôi cũng sẽ hợp tác trên lĩnh vực giáo dục. Trước đây, Việt Nam đã nhận được nhiều sự hỗ trợ từ Slovenia, khi còn là một phần của Nam Tư. Rất nhiều cán bộ đã được gửi đến Nam Tư để đào tạo, bao gồm cả ở Slovenia. Và bây giờ chúng tôi muốn tiếp tục mở ra kênh này.Đối với học sinh để có được học bổng hơn.
Và cuối cùng, tiềm năng về hợp tác du lịch là khá cao.Khi đến đây, tôi nhận thấy tiềm năng là rất tốt. Đây là một điểm đến rất tốt cho khách du lịch. Việt Nam cũng có nhiều danh thắng tự nhiên và lịch sử cho du lịch. Vì vậy, chúng ta có thể bắt đầu xem xét một thỏa thuận về hợp tác du lịch để quảng bá du lịch cho cả hai bên và cũng để hợp tác đào tạo và tăng cường năng lực trong lĩnh vực này.
PV: Hai bên có thảo luận về vấn đề biển Đông giữa Trung Quốc và Việt Nam?
Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn: Trong cuộc họp tôi đã thông tin cập nhật cho các đồng nghiệp Slovenia về tình hình khu vực, nhất là các hành động đơn phương của Trung Quốc trong khu vực nói chung và đặc biệt là ở Biển Đông. Gần đây nhất, ngày 2/5, Trung Quốc đã di chuyển giàn khoan vào sâu vào thềm lục địa, trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Đây là hành vi vi phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán của chúng tôi. Đồng thời, đây là một sự vi phạm luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS và DOC, một thỏa thuận với các nước ASEAN mà Trung Quốc đã phá bỏ. Điều này làm tổn hại quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Trung Quốc từ trước đến nay. Nhưng tôi cũng thông báo cho các đồng nghiệp Slovenia là chúng tôi vẫn kiềm chế và đã cố gắng trao đổi với phía Trung Quốc hơn 35 lần để yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan dầu ra khỏi vùng biển của chúng tôi. Đồng thời, cũng để thảo luận và kiềm chế sử dụng các lực lượng quân sự và tìm giải pháp dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982. Cho đến nay Trung Quốc vẫn không đáp ứng thiện chí của chúng tôi.Tôi cũng nêu rõ, Việt Nam đánh giá cao quan điểm và tuyên bố của EU, cũng như Slovenia mà bà Ashton đã đưa ra vào ngày 08/05/2014.Chúng tôi tiếp tục tìm kiếm hỗ trợ quốc tế và lên tiếng yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế của chúng tôi như trước ngày 02 tháng 5.
PV: Gần đây đã có một phái viên đến thăm Hà Nội. Có tiến bộ nào không?
Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn: Kể từ khi có phái viên Trung Quốc đến Việt Nam, vẫn không có tiến bộ nào.Thậm chí ở vị trí giàn khoan Trung Quốc còn cử thêm nhiều tàu, bao gồm tàu quân sự, tiếp tục sử dụng tàu lớn của họ để đâm vào tàu đánh cá của chúng tôi, tiếp tục dùng vòi rồng để bắn vào tàu của chúng tôi. Tất nhiên các giàn khoan vẫn còn đó. Chúng tôi đang tiếp tục yêu cầu Trung Quốc phải rút khỏi vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.
PV: Chiến lược của Việt Nam là gì? Làm thế nào để một nước nhỏ như Việt Nam, khi so với Trung Quốc, có thể đối phó với hàng xóm to lớn, mạnh mẽ như vậy?
Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn: Chúng tôi coi vấn đề chủ quyền là thiêng liêng. Là một quốc gia nhỏ, chúng tôi chủ trương sử dụng các biện pháp hòa bình để giải quyết các vấn đề.Chúng tôi tiếp tục chú trọng xây dựng quan hệ hữu nghị tốt đẹp với nhân dân Trung Quốc.Trong trường hợp đặc biệt này, chúng tôi chỉ sử dụng các biện pháp hòa bình, bao gồm cả các biện pháp pháp lý.Chúng tôi cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế lên tiếng ủng hộ sự toàn vẹn của luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS năm 1982. Những tiếng nói như vậy là một tín hiệu tốt trong việc phản đối động thái đơn phương gây căng thẳng, gây nguy hiểm cho hòa bình, ổn định và tự do hàng hải trong vùng biển Đông. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các nước trong khu vực mà còn cả các nước châu Âu, nơi mà 2/3 vận chuyển hàng hóa container của châu Âu đều đi qua khu vực Biển Đông.
PV: Cơ sở cho yêu sách của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa là gì?
Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn: Yêu sách chủ quyền của chúng tôi đối các quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa có từ lâu trong lịch sử. Đây là việc thực thi chủ quyền liên tục và thống nhất của chính quyền trung ương đối với quần đảo Hoàng Sa. Trước đây là chính quyền Pháp và sau năm 1954, khi đất nước của chúng tôi bị chia cắt làm hai, được đặt dưới sự quản lý kiểm soát của chính quyền miền Nam. Nhìn vào quan điểm luật pháp và quốc tế, chúng tôi đã thực thi việc kiểm soát và quản lý liên tục đối với quần đảo Hoàng Sa. Chúng tôi có đầy đủ tài liệu bằng chứng hỗ trợ về mặt pháp lý yêu sách của mình.
PV: Chuyển sang ASEAN: Việt Nam nhìn nhận thế nào về tương lai của ASEAN?
Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn: ASEAN đã ra đời và tồn tại hơn 40 năm nay.Việt Nam gia nhập vào năm 1995. Chúng tôi đang hướng đến hoàn thành xây dựng cộng đồng ASEAN vào năm 2015 gồm 3 trụ cột: Cộng đồng kinh tế, văn hóa xã hội và chính trị-an ninh. Các nhà lãnh đạo ASEAN đã gặp nhau năm ngoái để xem xét quá trình và kết luận rằng khoảng 80% các hoạt động xây dựng cộng đồng ASEAN đã được hoàn thành. Vào cuối năm 2015, phần còn lại sẽ được hoàn thành, khi đó hàng hóa và người dân sẽ di chuyển trong khu vực dễ dàng hơn, giống như ở châu Âu một thời gian dài trước đây. Chúng tôi sẽ tạo ra nền tảng chung với hơn 600 triệu người và khoảng 2,3 nghìn tỷ USD tổng GDP. Điều này sẽ tạo ra một động lực tốt cho hợp tác của ASEAN với các khu vực khác.Nhưng ASEAN vẫn còn xa về mức độ hội nhập so với châu Âu và đang chỉ là cơ chế hợp tác liên chính phủ.