Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Campuchia và dự Hội nghị Cấp cao ACMECS 4

Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady- Chao Phraya- Mê Công (ACMECS) ACMECS thành lập tháng 11/2003 tại HNCC Bagan, (trước đó có tên là Tổ chức Chiến lược Hợp tác Kinh tế (ECS) theo sáng kiến của Thái Lan và ban đầu gồm 4 nước là Căm-pu-chia, Lào, Mianma, và Thái Lan. Tại Hội nghị, các nước đã thống nhất đổi tên thành “Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady - Chao Phraya – Mekong” (tên của 3 dòng sông chính trong lưu vực sông Mê Công). Việt Nam chính thức tham gia ACMECS tại Hội nghị Bộ trưởng ACMECS lần thứ 1 tại Thái Lan, tháng 11/2004.

Về lĩnh vực hợp tác, ACMECS hiện tập trung hợp tác trong 8 lĩnh vực. Trong đó, Thái Lan điều phối 2 lĩnh vực là thương mại - đầu tư và y tế; Việt Nam điều phối 2 lĩnh vực là phát triển nguồn nhân lực và công nghiệp - năng lượng; Campuchia điều phối hợp tác du lịch; Lào điều phối hợp tác giao thông; Myanmar điều phối nông nghiệp. Ngoài ra, tại Hội nghị Cấp cao ACMECS lần thứ 3 (2008, Hà Nội), Việt Nam đã thành công trong việc đưa việc thành lập Nhóm công tác môi trường và nội dung thảo luận tại Hội nghị. Cuộc họp Nhóm Công tác Môi trường lần thứ nhất được tổ chức tại Việt Nam (5/2/2010).

Về cơ chế hợp tác, Hội nghị Cấp cao ACMECS được tổ chức hai năm một lần theo luân phiên chữ cái tên các nước. HNBT họp hàng năm. Hội nghị SOM ACMECS được tổ chức cùng dịp với Hội nghị Cấp cao và HNBT, song các nước khuyến nghị có thể tổ chức họp SOM 6 tháng 1 lần nếu cần thiết. HNCC ACMECS lần 3 được tổ chức tại Việt Nam vào năm 2008.

Năm 2008, Hội nghị Cấp cao ACMECS được tổ chức tại Việt Nam. Hội nghị đã thông qua Tuyên bố các Nhà Lãnh đạo ACMECS về thúc đẩy và tạo thuận lợi thương mại, đầu tư và du lịch, nhất trí ưu tiên hợp tác liên kết kinh tế, đặc biệt là thúc đẩy thương mại và đầu tư nội khối nhằm đối phó với thách thức và biến động bất lợi của suy giảm kinh tế thế giới.

Hợp tác ACMECS tiến triển chậm, chưa thực chất và hiệu quả chưa cao. Nguyên nhân chủ yếu là do: (i) Sáng kiến ACMECS được đưa ra trong bối cảnh tồn tại nhiều chương trình hợp tác trong tiểu vùng Mê Công, nội dung hợp tác trùng lặp, hiệu quả hạn chế do thiếu nguồn lực tài chính; (ii) Cơ chế hợp tác đang trong giai đoạn định hình; (iii) Campuchia, Lào và Mianma thụ động, chủ yếu trông chờ và Thái Lan, Việt Nam và các nước tài trợ, trong khi khả năng của Việt Nam và Thái Lan đều có hạn; (iv) Tình chính trị nội bộ của Thái Lan trong giai đoạn hiện nay còn nhiều bất ổn do đó cũng không có đủ lực để thúc đẩy hợp tác tiến triển mạnh mẽ hơn (v) Vận động tài trợ bên ngoài gặp khó khăn do các nhà tài trợ tỏ chưa mặn mà với ACMECS.

Hội nghị ACMECS 4 sẽ tập trung và việc kiểm điểm lại các kết quả hợp tác trong khuôn khổ ACMECS, thảo luận phương hướng về một số lĩnh vực hợp tác cụ thể trong khuôn khổ ACMECS cũng như các biện pháp để thúc đẩy cơ chế hợp tác này, thông qua Tuyên bố chung về Nhóm xuất khẩu gạo ACMECS.

Phát biểu biểu tại lễ khai mạc, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá: “Kể từ khi được hình thành năm 2003, hợp tác ACMECS đã đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ, bổ sung tích cực cho các khuôn khổ hợp tác khác đang được triển khai trong Tiểu vùng Mê Công và khu vực. Cơ chế hợp tác ACMECS ngày càng được củng cố, lĩnh vực hợp tác ngày càng được mở rộng, tuy nhiên, nhiều tiềm năng hợp tác còn chưa được khai thác đúng mức”. Thủ tướng khẳng định với tinh thần láng giềng thân thiện và đối tác tin cậy, Việt Nam mong muốn đóng góp tích cực vào hợp tác ACMECS và tin tưởng rằng phù sa màu mỡ của ba dòng sông Ayayeoađi, Chao Phraya và Mê Công sẽ tiếp tục bồi đắp cho sự phồn vinh của từng nước ACMECS cũng như cho hợp tác của chúng ta ngày càng phát triển.

Tiếp sau đó, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc đã tham dự phiên thảo luận và các hoạt động liên quan theo sự ủy quyền của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Hội nghị Cấp cao ACMECS lần thứ tư đã kiểm điểm lại các hoạt động hợp tác từ sau Hội nghị Cấp cao lần thứ ba, đồng thời đề xuất các phương hướng, biện pháp đưa hợp tác ACMECS trở nên sống động và thực chất hơn trong thời gian tới. Hội nghị thống nhất trong thời gian qua, hợp tác ACMECS đã đạt được một số thành tựu đáng ghi nhận tuy nhiên còn chưa tương xứng với tiềm năng của các nước thành viên. Hội nghị đánh giá cao nỗ lực của các nước trong việc thành lập cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực môi trường và việc thành lập Nhóm công tác Môi trường do Việt Nam và Campuchia đồng chủ trì. Hội nghị nhất trí hợp tác ACMECS cần được tăng cường hơn nữa để phát huy hết tiềm năng và lợi thế sẵn có vì sự phát triển bền vững của các nước ACMECS.

Hội nghị đã nhất trí thông qua Tuyên bố Phnôm Pênh và Kế hoạch Hành động ACMECS giai đoạn 2010 – 2012, khẳng định quyết tâm tiếp tục tăng cường hợp tác ACMECS vì hoà bình, ổn định và thịnh vượng của Tiểu vùng và nhất trí sẽ tổ chức Hội nghị Cấp cao ACMECS lần thứ 5 tại Lào vào năm 2012.

Bên lề Hội nghị Cấp cao ACMECS đã diễn ra Diễn đàn Doanh nghiệp ACMECS, thu hút sự tham gia của hơn 350 doanh nghiệp đến từ 5 quốc gia ACMECS. Diễn đàn doanh nghiệp là cơ hội tốt để doanh nghiệp các nước tìm hiểu cơ hội đầu tư, tăng cường hợp tác, trao đổi và kiến nghị các biện pháp cải thiện môi trường đầu tư ở các nước ACMECS. Nhân dịp này, các doanh nghiệp cũng đã có phiên họp đối thoại trực tiếp với nhà lãnh đạo cấp cao các nước ACMECS.

Cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam rời Phnôm Pênh, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Vương quốc Campuchia và tham dự các Hội nghị Cấp cao CLV 6, CLMV 5 và ACMECS 4.

Mạnh Hùng