Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nêu rõ việc tham gia Phong trào Không liên kết nằm trong chính sách đối ngoại rộng mở đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế của Đảng và Nhà nước. Bằng những kinh nghiệm của mình, Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các nước thành viên Phong trào Không liên kết để cùng phát triển.
Ngay sau khi Hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết lần thứ 14, diễn ra trong hai ngày 15-16/9 tại thủ đô La Habana (Cuba), thành công tốt đẹp, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN. Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn.
Thưa Chủ tịch, xin Chủ tịch cho biết nội dung và kết quả của Hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết lần thứ 14?
Hội nghị tập trung vào việc kiểm điểm hoạt động của Phong trào Không liên kết trong 3 năm qua; xác định những xu hướng lớn trong các vấn đề chính trị, kinh tế toàn cầu, tình hình các khu vực và phương hướng hoạt động trong thời gian tới. Ngoài việc thông qua Văn kiện cuối cùng đề cập toàn diện tình hình quốc tế cùng các biện pháp hợp tác trong nhiều lĩnh vực, hội nghị đã thông qua Tuyên bố về các mục đích, nguyên tắc của phong trào trong tình hình hiện nay, Văn kiện về phương pháp làm việc của phong trào.
Có thể nói, dưới sự chủ trì của nước chủ nhà Cuba và những đóng góp tích cực theo tinh thần đoàn kết của các nước thành viên, hội nghị đã thành công tốt đẹp, để lại dấu ấn lịch sử, tạo bước chuyển mình đưa phong trào lên tầm cao mới.
Các nước thành viên Phong trào Không liên kết đạt được sự thống nhất trên nhiều vấn đề có tính toàn cầu và khu vực, nhất trí cao quan điểm xây dựng thế giới đa cực trên cơ sở Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế; đấu tranh, lên án chủ nghĩa đơn cực, bá quyền; tăng cường đoàn kết, cùng nhau hợp tác và phát triển. Hội nghị cho rằng cần đẩy mạnh cải tổ Liên Hợp Quốc theo hướng tăng cường hiệu quả trong hoạt động của tổ chức toàn cầu này, thúc đẩy giải quyết hòa bình các tranh chấp, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, khai thông những bế tắc hiện nay trong quá trình thủ tiêu vũ khi hủy diệt hàng loạt và giải trừ quân bị.
Hội nghị lần này đã đề ra khuôn khổ và định hướng hợp tác, nhất là hợp tác phát triển kinh tế - xã hội, phát huy cao độ nội lực, tranh thủ nguồn lực bên ngoài thông qua các hình thức hợp tác Nam - Nam, Bắc - Nam và vai trò của nhóm kinh tế của các nước đang phát triển G-77, đồng thời hỗ trợ nhau giữa các thành viên để thực hiện thắng lợi những mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc, mở rộng các hình thức giao lưu văn hóa, xã hội, tín ngưỡng... Các nước thành viên nhận thấy cần phải đoàn kết, hợp tác trên cơ sở tự lực, phấn đấu của mỗi quốc gia và sự hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau. Trong thế giới hiện nay, không ai có thể đứng riêng lẻ, mà cần phải tăng cường hợp tác, điểm mạnh của nước này bù cho điểm yếu của nước khác.
Tuy còn những ý kiến khác nhau trong quá trình thảo luận, nhưng cuối cùng hội nghị đã đi đến ý kiến thống nhất và đưa ra văn kiện hội nghị khẳng định sự đoàn kết, đấu tranh để đảm bảo sự công bằng, bình đẳng của các nước, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác để cùng phát triển, lên án bất công, bạo lực, chiến tranh.
Trong bài phát biểu khai mạc, nước chủ nhà nêu ra nhiều vấn đề thách thức, trong đó có chống đói nghèo, Phong trào Không liên kết sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào?
Chống đói nghèo, chống áp bức, bất công luôn được xem là một trong những nội dung chính tại các hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết. Tại hội nghị lần này, các nước thành viên đi đến nhất trí là cần phải đoàn kết, giúp đỡ nhau một cách hữu hiệu, thiết thực. Các thành viên đã bàn và đi đến nhất trí là cần phải tăng cường hợp tác để nhanh chóng xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống của người dân. Việt Nam đã có một số kinh nghiệm về vấn đề này. Mô hình hợp tác ba bên giữa hai nước đang phát triển và bên thứ ba là đối tác tài trợ, như Việt Nam đã và đang thực hiện với một số nước ở châu Phi là một trong những ví dụ về hiệu quả của sự đoàn kết, hợp tác.
Chủ tịch có nhận định như thế nào về tương lai của Phong trào Không liên kết trong thời gian tới?
Hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết lần thứ 14 có tầm quan trọng trong bối cảnh cộng đồng quốc tế nói chung và Phong trào Không liên kết nói riêng chứng kiến sự đan xen giữa cơ hội và thách thức. Như văn kiện cuối cùng của hội nghị đánh giá "bức tranh toàn cầu hiện nay đặt ra những thách thức to lớn đối với các nước Không liên kết trong các lĩnh vực hòa bình và an ninh, phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội, quyền con người và tôn trọng luật pháp quốc tế. Phong trào Không liên kết hiện có 118 nước, chiếm 2/3 số nước thành viên Liên Hợp Quốc, sức mạnh tập thể này nếu biết đoàn kết, thống nhất thì sẽ vượt qua mọi thách thức, khó khăn.
Nhưng chúng ta cũng cần nhớ rằng thách thức là điều mà mọi tổ chức, mọi quốc gia luôn phải đương đầu. Như Việt Nam là một ví dụ, sau cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, chúng ta lại gặp rất nhiều khó khăn, thử thách trong công cuộc phát triển kinh tế và xây dựng đất nước, nhưng cuối cùng chúng ta đã vượt qua.
Điều quan trọng là cần tăng cường sự đoàn kết, phối hợp trong các diễn đàn đa phương về chính trị, kinh tế và các vấn đề có tính toàn cầu khác, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế trên cơ sở bình đẳng và cùng có lợi. Chính vì thế, Phong trào Không liên kết cần phải hết sức phát huy sự đoàn kết trong khối, ý chí mạnh mẽ của các dân tộc tiến bộ muốn vươn lên, muốn làm chủ vận mệnh của mình.
Thưa Chủ tịch, Việt Nam trong tương lai có khả năng đóng góp tiếng nói, chia sẻ kinh nghiệm gì cho Phong trào Không liên kết?
Việt Nam đã, đang và sẽ đóng góp mạnh mẽ cho Phong trào Không liên kết, một tổ chức có vai trò vô cùng quan trọng. Việc tham gia Phong trào Không liên kết nằm trong đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, chính sách đối ngoại rộng mở đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế của Đảng và Nhà nước ta. Vì vậy chúng ta cần phải tiếp tục tham gia tích cực vào phong trào với tất cả sự cố gắng, khả năng của mình. Trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc Đổi mới 20 năm qua, chúng ta luôn nhận được sự cổ vũ, động viên, sự giúp đỡ rất nhiệt tình của các nước anh em, bè bạn, góp thêm sức mạnh to lớn giúp chúng ta vượt qua mọi khó khăn, đi đến thắng lợi cuối cùng. Ngay trong thời kỳ hòa bình, xây dựng đất nước, sự đoàn kết, nhất trí cao trong Phong trào Không liên kết cũng tiếp thêm cho chúng ta sức mạnh.
Những thành công của chúng ta trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây và đổi mới đất nước ngày nay là những kinh nghiệm quý báu đóng góp cho Phong trào Không liên kết, các nước thành viên phong trào đánh giá cao những kinh nghiệm đó và đánh giá cao vai trò của Việt Nam. Bằng những kinh nghiệm của mình, Việt Nam sẵn sàng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm về những thành tựu đã đạt được với các nước thành viên Phong trào Không liên kết để cùng phát triển.
Tại hội nghị lần này, chúng ta đã tích cực phối hợp với các nước Không liên kết khác đấu tranh bảo vệ các quan điểm tích cực trong phong trào, góp phần tăng cường đoàn kết gắn bó giữa các nước thành viên, nâng cao tiếng nói của phong trào trên những vấn đề quan trọng. Những đóng góp của Việt Nam vào thành công của hội nghị được các nước bạn bè đánh giá cao. Đây không chỉ là sự khẳng định đường lối đối ngoại do Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đề ra, mà còn là sự thể hiện vai trò và vị thế mới của Việt Nam trong phong trào, tạo đòn bảy thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa nước ta với các nước đang phát triển. Việt Nam luôn khẳng định rõ lập trường của mình trong Phong trào Không liên kết là đấu tranh cho độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, chống đói nghèo, cường quyền, áp bức, chiến tranh./.